تحول شیوه های آموزش متون ادبی از حفظ محوری به فهم عمیق و تفکر انتقادی

پژوهش حاضر با هدف تبیین تحول شیوه های آموزش متون ادبی از حفظ محوری به فهم عمیق و تفکر انتقادی و شناسایی الزامات آموزشی این گذار انجام شده است. مسئله اصلی مقاله آن است که تاکید افراطی بر حفظ معانی، آرایه ها و پاسخ های ازپیش تعیین شده، فرصت تفسیر مستقل، استدلال و مواجهه فعال با آثار ادبی را محدود می کند. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر انجام شده است. در این چارچوب، مبانی مفهومی آموزش ادبیات، پیامدهای رویکرد حافظه مدار، مولفه های فهم عمیق و ظرفیت های تفکر انتقادی بررسی و رویکردهای تدریس متناسب با آن ها تحلیل شده اند. یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که فهم عمیق متون ادبی به برقراری پیوند میان دانش پیشین، ساختار زبانی، زمینه فرهنگی و لایه های معنایی متن وابسته است و تفکر انتقادی از طریق پرسشگری، سنجش شواهد، مقایسه برداشت ها و ارزیابی پیش فرض ها تقویت می شود. همچنین، گفت وگوی هدایت شده، خوانش تاملی، آموزش مسئله محور و ارزشیابی مبتنی بر تفسیر و استدلال، ظرفیت بیشتری برای مشارکت شناختی دانش آموزان فراهم می کنند. نتیجه مقاله بیانگر آن است که گذار از حفظ محوری به فهم عمیق، مستلزم حذف حافظه از یادگیری نیست، بلکه نیازمند تغییر جایگاه آن از هدف نهایی به پشتوانه تحلیل، بازاندیشی و داوری مستقل در آموزش ادبیات است.

کلیدواژه ها:

آموزش متون ادبی ، حفظ محوری ، فهم عمیق ، تفکر انتقادی ، یادگیری معنادار ، روش های تدریس