بررسی اثر دما، شوری و پرایمینگ بذر بر جوانه زنی کاملینا (Camelina sativa) و مدل سازی پاسخ جوانه زنی به دما

هدف: این پژوهش به منظور بررسی اثر دما، شوری و پرایمینگ بذر بر جوانه زنی و تعیین دماهای کاردینال (دمای پایه، مطلوب و بیشینه) جوانه زنی بذر کاملینا انجام گردید. مواد و روش ها: تیمارهای آزمایشی شامل سطوح مختلف پرایمینگ بذر (بدون پرایم، پرایمینگ با آب، پرایمینگ با اسید جیبرلیک و براسینواستروئید ۵۰ میلی گرم در لیتر)، شوری (صفر، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی مولار) و دماهای مختلف (۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰، ۳۵ و ۴۰ درجه سلسیوس) بود. برای برآورد دماهای کاردینال، سه مدل رگرسیون غیرخطی دندان مانند، دو تکه ای و بتا برازش داده شد و دقت آن ها با معیارهای RMSE، CV، R² و SE ارزیابی گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که جوانه زنی بذر کاملینا به طور معنی داری تحت تاثیر برهم کنش همزمان دما، شوری و تیمارهای پرایمینگ قرار دارد و هیچ یک از این عوامل به صورت مستقل قابل تفسیر نیستند. بیشترین درصد و سرعت جوانه زنی در دمای ۲۰ درجه سلسیوس و در شرایط بدون تنش شوری، به ویژه با کاربرد اسید جیبرلیک و براسینواستروئید ۵۰ میلی گرم در لیتر، حاصل شد؛ در حالی که ترکیب دماهای بالا (به ویژه ۳۵ درجه) و شوری ۲۰۰ میلی مولار موجب کاهش شدید یا توقف جوانه زنی گردید. پرایمینگ هورمونی علاوه بر افزایش درصد جوانه زنی، با کاهش زمان رسیدن به ۵۰ درصد جوانه زنی، سبب افزایش سرعت جوانه زنی شد و دمای پایه را کاهش و دامنه تحمل حرارتی را بهبود بخشید. در مقایسه سه مدل استفاده شده با توجه به پارامترهای RMSE، CV، R۲، SE مدل دوتکه ای و دندان مانند مناسب ترین مدل جهت تخمین دماهای کاردینال بذر کاملینا بود. نتایج نشان داد که مناسب ترین تیمار استفاده از پرایمینگ با براسینواستروئید بود. نتیجه گیری: استفاده از پرایمینگ، به ویژه براسینواستروئید و اسید جیبرلیک، می تواند به عنوان راهکاری موثر برای بهبود استقرار بذر کاملینا در شرایط تنش شوری و نوسانات دمایی توصیه شود. استفاده از مدل های رگرسیون غیرخطی از جمله دندان مانند، دو تکه ای و بتا می تواند به طور موثر برای کمی سازی پاسخ جوانه زنی بذر کاملینا به دما، شوری و پرایمینگ بذر به کار رود؛ بنابراین با استفاده از خروجی این مدل ها در دماهای مختلف، می توان سرعت جوانه زنی را تحت تیمارهای مختلف پرایمینگ و سطوح شوری پیش بینی نمود. جنبه های نوآوری: اثر دما، شوری و پرایمینگ بر جوانه زنی بذر کاملینا بررسی شد. اثر پرایمینگ بذر بر دماهای کاردینال بذر کاملینا تحت شرایط تنش شوری مطالعه گردید. مقایسه و انتخاب مدل غیرخطی برتر (دندان مانند و دو تکه ای) برای تخمین دماهای کاردینال کاملینا تحت تنش شوری و پرایمینگ انجام شد.

کلیدواژه ها:

Brassinosteroid ، Camelina ، Cardinal temperatures ، Germination speed ، Gibberellic acid ، اسید جیبرلیک ، براسینواستروئید ، دماهای کاردینال ، سرعت جوانه زنی ، کاملینا