برهمکنش خراش دهی بذر و ترکیبات نیتروژنی مختلف بر جوانه زنی و رشد دانه رست گون گزی (Astragalus adscendens)

هدف: این  پژوهش با هدف بررسی اثر تیمارهایی مانند خراش­دهی بذر و ترکیبات نیتروژنی بر شکست خواب و شاخص­های جوانه­زنی بذر و رشد دانه­رست گون گزی اجرا شد. روش پژوهش: در تحقیق حاضر در اولین آزمایش تاثیر خیساندن بذرها در آب جوش ۹۵ درجه سلیسیوس به مدت ۵، ۱۰،  و۲۰ دقیقه و همچنین خراش­دهی با تیغ بر جوانه­زنی دانه در یک طرح کاملا تصادفی بررسی شد. در دومین آزمایش، اثر خراش­دهی با انواع ترکیبات شیمیایی (آب، اسید کلریدریک، اسید سولفوریک، اسید استیک، و پراکسید هیدروژن با غلظت ۵۰ درصد) در مدت زمان­های مختلف (۲، ۵ و۱۰ دقیقه) بر شکست خواب بذر مورد ارزیابی قرار گرفت. در سومین آزمایش، اثر برهمکنش خراش­دهی دانه با تیغ یا اسید سولفوریک و انواع ترکیبات نیتروژنی بر شکست خواب بذر و رشد دانه­رست گون گزی بررسی شد. یافته­ ها: نتایج آزمایش اول و دوم نشان داد بذر­های دست نخورده شاهد فقط حدود ۲۰ درصد جوانه­زنی داشتند اما ۱۰ دقیقه تیمار با آب جوش و خراش با تیغ جوانه­زنی را به ۵۷/۶۰  و ۷۰ درصد رساند و بهترین مقادیر میانگین روزانه جوانه­زنی، عدد پیک و ارزش جوانه­زنی با تیمارهای ۵ دقیقه در اسید سولفوریک و پس از آن ۵ دقیقه در اسید کلریدریک حاصل شد. نتایج آزمایش سوم نشان داد تیمار با تیوره، نیترات پتاسیم و سدیم نیتروپروساید روی جوانه­زنی بذرهای دست نخورده گون گزی اثر معنی­داری نداشت، اما درصد و سرعت جوانه­زنی بذرهای خراش­دهی شده با تیغ یا اسید سولفوریک و همچنین طول ریشه­چه و ساقه­چه دانه­رست را به­ طور معنی­داری افزایش داد. بیشترین اثر بر درصد جوانه­زنی با کاربرد سدیم نیتروپروساید (به عنوان یک ترکیب تولید کننده نیتریک اکساید) بر روی بذر­های خراش­دهی شده با تیغ (۹۰ درصد) و با اسید سولفوریک (۷۹ درصد) به دست آمد. همچنین، نیترات پتاسیم موجب بیشترین افزایش طول ریشه­چه در دانه­رست حاصل از دانه­های خراش­دهی شده با تیغ یا اسید سولفوریک شد و بالاترین طول ساقه­چه با کاربرد سدیم نیتروپروساید به دست آمد. نتیجه­ گیری: نتایج به دست آمده نشان می­دهد که بذرهای گون گزی دارای دو نوع خواب فیزیکی و فیزیولوژیکی هستند و خراش­دهی با تیغ و سپس تیمار با سدیم نیتروپروساید برای رفع این خواب دوگانه مناسب است. جنبه­ های نوآوری: تیمار با اسید سولفوریک یا تیغ، خواب فیزیکی گون گزی را بهتر از آب جوش می شکند. برای اولین بار، خواب ترکیبی گون گزی با خراش دهی + ترکیبات نیتروژنی رفع شد. خراش دهی با تیغ و سدیم نیتروپروساید موثرترین تیمار بود.

کلیدواژه ها:

Potassium nitrate ، Razor ، Sodium nitroprusside ، Sulfuric acid ، Thiourea ، اسید سولفوریک ، تیغ ، تیوره ، سدیم نیتروپروساید ، نیترات پتاسیم