تحلیل چندبعدی جوانه زنی و رشد اولیه ریحان دماوند (Ocimum basilicum) تحت تنش کربنات سدیم
محل انتشار: مجله پژوهش های بذر ایران، دوره: 12، شماره: 2
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_YUS-12-2_003
تاریخ نمایه سازی: 20 مهر 1405
چکیده مقاله:
هدف: این مطالعه با هدف تفکیک پاسخ های تحریکی اولیه از اثرات بازدارنده در بذر ریحان تحت تنش قلیایی (کربنات سدیم) انجام شد.
روش پژوهش: آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار سطح کربنات سدیم (صفر، ۵، ۱۵ و ۳۰ میلی مولار) و سه تکرار اجرا شد. پویایی جوانه زنی با درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی و میانگین زمان جوانه زنی ارزیابی گردید. رشد پس از جوانه زنی با شاخص بنیه بذر، تخصیص زیست توده (وزن تر و خشک) و شاخص زیست توده کل (TBI) سنجیده شد. شاخص های تحمل به شوری (STI) محاسبه و تحلیل های چندمتغیره (نقشه حرارتی همبستگی و تحلیل مولفه های اصلی (PCA)) انجام گرفت.
یافته ها: یک پاسخ درانگیختن (هورمزیس) واضح مشاهده شد. در غلظت ۵ میلی مولار، TBI به حداکثر مقدار خود رسید (۲۸/۲ = STI.TBI) که نشان دهنده تحریک معنی دار رشد است. غلظت های بالاتر از ۱۵ میلی مولار باعث کاهش شدید همه شاخص ها شد. در ۳۰ میلی مولار، توان جوانه زنی و رشد اولیه به شدت کاهش یافت که با کاهش سرعت جوانه زنی و اختلال در تخصیص زیست توده همراه بود. تحلیل PCA معادل ۷۵/۹۷ درصد از واریانس کل را تبیین کرد و تیمارها را به خوبی تفکیک نمود. نقشه حرارتی همبستگی قوی (۹۶۲/۰= r) بین سرعت جوانه زنی و استقرار گیاهچه نشان داد.
نتیجه گیری: یک آستانه تحریکی در غلظت ۵ میلی مولار کربنات سدیم وجود دارد. گذار از هورمزیس به سمیت بین ۵ تا ۱۵ میلی مولار رخ می دهد که نشان دهنده دامنه تطبیق پذیری محدود ریحان دماوند است. شاخص TBI و خوشه بندی مبتنی بر PCA به عنوان شاخص های قابل اطمینان برای ارزیابی تحمل به شوری معرفی می شوند. این یافته ها بر اهمیت مدیریت دقیق خاک و آب در محیط های قلیایی تاکید دارد.
جنبه های نوآوری:
تنش کربنات سدیم (۵ میلی مولار) رشد گیاهچه ریحان دماوند را تحریک کرد که بیانگر پاسخ درانگیختن است.
تحلیل مولفه های اصلی (PCA) با تبیین ۸/۹۷٪ از واریانس، سطوح تنش را به خوبی تفکیک کرد.
شاخص زیست توده کل (TBI) به عنوان معیار قابل اعتمادترین شاخص تحمل به تنش قلیایی معرفی شد.
تنش شدید (۳۰ میلی مولار) با اختلال در تخصیص زیست توده و کینتیک جوانه زنی، موجب استقرار ضعیف گیاهچه گردید.
کلیدواژه ها:
Alkaline stress ، Hormesis ، Ocimum basilicum ، Principal component analysis ، Salt Tolerance Index ، Seed vigor ، بنیه بذر ، تحلیل مولفه های اصلی ، تنش قلیایی ، درانگیختن ، ریحان ، شاخص تحمل شوری
نویسندگان
ابوحسن فرهنگ سردرودی
Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
ملیحه صادقی زاده
Department of Agricultural Engineering, Faculty of Agriculture, Technical and Vocational University (TVU)
علی خطیبی
Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, University of Tabriz
قاسمعلی عبدالهی کوشکی
Department of Agricultural Engineering, Faculty of Agriculture, Technical and Vocational University (TVU)
علیرضا جمالی خرنجانی
Department of Agricultural Engineering, Faculty of Agriculture, Technical and Vocational University (TVU)
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
