تحلیل رابطه پیکره بندی فضایی زیرساخت های سبز و دمای سطحی شهرهای گرم و خشک

اگرچه نقش زیرساخت های سبز (GI) در تعدیل گرمای شهری شناخته شده است، اما تاثیر پیکربندی فضایی آنها بر عملکرد حرارتی در اقلیم های خشک کمتر بررسی شده است. این پژوهش به صورت کمی رابطه بین ساختار فضایی زیرساخت سبز و دمای سطح زمین (LST) را در شهر یزد بررسی می کند. در این تحقیق متریک های بوم شناسی سیمای سرزمین و تصاویر ماهواره ای Sentinel-۲ و Landsat ۹ در تابستان ۱۴۰۳ برای تهیه عرصه های سبز و محاسبه شاخص کاهش حرارت فضای سبز (GS-HMI) استفاده شده است. متریک های فضایی با نرم افزار FRAGSTATS در سطوح لکه، کلاس و سیمای سرزمین استخراج و ارتباط آنها با عملکرد خنک کنندگی از طریق رگرسیون چندمتغیره تحلیل گردید.نتایج تحقیق بیانگر آن است که زیرساخت های سبز در یزد از الگوی بسیار پراکنده و گسسته با لکه های کوچک و مجزا و عدم وجود پهنه های سبز بزرگ و پیوسته مشخص می شود. لکه های خنک تر، از شاخص خوشه بندی (CLUMPY) به طور معناداری بالاتر و از تراکم مرز پایین تری برخوردار بودند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که حدود ۶۸٪ از تغییرات شاخص GS-HMI توسط سه متریک فضایی خوشه بندی، بزرگترین لکه و تراکم مرز قابل تبیین است. این یافته موید آن است که در محیط های خشک، سازمان فضایی زیرساخت سبز تاثیر بیشتری بر کارایی خنک کنندگی نسبت به مساحت کل آن دارد. طراحی فضاهای سبز یکپارچه، فشرده و با حریم ساده شده می تواند عملکرد حرارتی را بهینه و اثر جزیره حرارتی را کاهش دهد. روش شناسی ارائه شده در این پژوهش، چارچوبی قابل تعمیم برای ارزیابی روابط ساختار-عملکرد در چشم اندازهای شهری فراهم می کند که کاربرد جدی در طراحی شهری پایدار شهرهای مناطق خشک دارد.

کلیدواژه ها:

جزیره حرارتی شهری ، زیرساخت سبز ، پیکربندی فضایی ، متریک های سیمای سرزمین ، عملکرد حرارتی ، اقلیم شهری خشک ، سنجش از دور