نظام مرجعیت و مدیریت علمی حوزه های شیعه در اندیشه فقهی آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی و تاثیر آن بر احیای حوزه علمیه اصفهان

تحولات حوزه های علمیه شیعه در سده چهاردهم هجری قمری، بیش از هر عامل دیگری، متاثر از نقش مراجع بزرگ تقلید در سامان بخشی به ساختارهای علمی، آموزشی و مدیریتی این نهاد دینی بوده است. در این میان، آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی به عنوان یکی از برجسته ترین مراجع تقلید عصر معاصر، افزون بر جایگاه ممتاز فقهی، در سازمان دهی نظام مرجعیت، توسعه آموزش اجتهادی، حمایت از مراکز علمی و احیای حوزه های علمیه، به ویژه حوزه علمیه اصفهان، نقشی تعیین کننده ایفا کرد. با وجود پژوهش های متعدد درباره شخصیت علمی و فقهی ایشان، تاکنون الگوی مدیریت علمی حوزه های شیعه در اندیشه فقهی وی به صورت مستقل و نظام مند بررسی نشده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، درصدد تبیین مبانی فقهی نظام مرجعیت و مدیریت علمی در اندیشه آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی و تحلیل تاثیر آن بر احیای حوزه علمیه اصفهان است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ایشان با تکیه بر اصولی همچون استقلال مرجعیت، تقویت نظام اجتهاد، حمایت پایدار از نهادهای آموزشی، سامان دهی امور طلاب، گسترش شبکه وکالت و نظارت بر مراکز علمی، الگویی منسجم از مدیریت دینی و علمی ارائه کرده است. این الگو افزون بر تثبیت مرجعیت شیعه در سطح جهان اسلام، زمینه بازسازی و پویایی حوزه علمیه اصفهان را نیز فراهم ساخته و می تواند به عنوان یکی از الگوهای موفق مدیریت نهادهای علمی دینی در عصر معاصر مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی ، مرجعیت شیعه ، مدیریت علمی ، حوزه علمیه اصفهان ، فقه امامیه ، نهاد دینی.