تاثیر هوش هیجانی با نقش میانجی بهزیستی روانشناختی بر پیشرفت تحصیلی (مورد مطالعه: دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر تهران)

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی با توجه به نقش میانجی بهزیستی روان شناختی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران انجام شد. با توجه به اهمیت عوامل هیجانی و روان شناختی در فرایند یادگیری، پژوهش حاضر تلاش دارد سازوکار ارتباط میان هوش هیجانی، بهزیستی روان شناختی و پیشرفت تحصیلی را تبیین کند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی همبستگی است که با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر تهران تشکیل دادند و نمونه پژوهش شامل ۳۸۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای بررسی روابط میان متغیرها از مدل یابی معادلات ساختاری و برای ارزیابی مدل از شاخص های پایایی، روایی، ضریب تعیین و برازش کلی استفاده شد. نتایج نشان داد هوش هیجانی تاثیر مثبت و معناداری بر بهزیستی روان شناختی دارد؛ به طوری که ضریب مسیر این رابطه ۰.۷۱۹ و آماره معناداری ۱۷.۲۰۳ به دست آمد. همچنین بهزیستی روان شناختی تاثیر مثبت و معناداری بر پیشرفت تحصیلی داشت و ضریب مسیر آن ۰.۷۹۷ و آماره معناداری ۱۱.۹۸۴ گزارش شد. نقش میانجی بهزیستی روان شناختی در رابطه بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی نیز تایید شد و ضریب مسیر این رابطه ۰.۴۱۳ با آماره معناداری ۱۷.۴۵۰ به دست آمد. در مقابل، اثر مستقیم هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی در نتایج گزارش شده معنادار نبود. همچنین مقدار ضریب تعیین برای بهزیستی روان شناختی ۰.۵۱۷ و برای پیشرفت تحصیلی ۰.۸۰۰ و مقدار برازش کلی مدل ۰.۶۰۹۳ به دست آمد که نشان دهنده قابلیت تبیین و برازش مناسب مدل پژوهش است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رابطه هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی بیشتر از طریق بهزیستی روان شناختی قابل تبیین است و بهزیستی روان شناختی نقش مهمی در تبدیل ظرفیت های هیجانی دانش آموزان به پیامدهای تحصیلی مطلوب ایفا می کند. بر این اساس، توجه هم زمان به آموزش مهارت های هوش هیجانی و ارتقای بهزیستی روان شناختی می تواند زمینه مناسبی برای بهبود فرایند یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان فراهم کند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، بهزیستی روان شناختی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان دختر ، دوره متوسطه دوم ، مدل یابی معادلات ساختاری.