برنامه ریزی راهبردی بافت های ناکارآمد شهری با رویکرد ارزیابی زمانی و مکانی آسیب های اجتماعی محله دردشت

بافت های ناکارآمد شهری به دلیل ضعف های کالبدی، مدیریتی و اجتماعی، بیش از سایر بخش های شهر در معرض بروز و تداوم آسیب های اجتماعی قرار دارند. محله دردشت اصفهان نیز به عنوان یکی از این بافت ها، با الگوهای متنوعی از آسیب های اجتماعی روبه روست و هنوز مشخص نیست کدام یک از عوامل کالبدی، مدیریتی و اجتماعی-فرهنگی بیشترین نقش را در کاهش این آسیب ها دارند و این آسیب ها در چه الگوی زمانی و مکانی بروز می یابند. هدف از این پژوهش، برنامه ریزی راهبردی بافت های ناکارآمد شهری با رویکرد ارزیابی زمانی و مکانی آسیب های اجتماعی در محله دردشت است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش ترکیبی (کمی-کیفی) و با اتکا به پرسشنامه محقق ساخته، به بررسی ارتباط میان متغیرهای کالبدی، مدیریتی و اجتماعی-فرهنگی به عنوان متغیرهای مستقل با کاهش آسیب های اجتماعی به عنوان متغیر وابسته می پردازد. جامعه آماری تحقیق را ساکنان محله دردشت تشکیل می دهند که با استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده اند. داده های گردآوری شده از طریق آزمون های آماری پارامتریک و نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند تا الگوهای فضایی-زمانی وقوع آسیب ها و راهکارهای مداخله ای موثر شناسایی گردد. روایی و پایایی ابزار تحقیق نیز از طریق تکنیک های علمی مورد تایید قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مولفه های اجتماعی و فرهنگی، به ویژه آموزش مهارت های زندگی و تقویت سرمایه اجتماعی، بیشترین تاثیر را بر کاهش آسیب های اجتماعی داشته اند. این مولفه ها با ضریب تاثیر معنادار ۰.۵۰۲، اهمیت راهبردهای نرم افزاری را در مقایسه با اقدامات صرفا فیزیکی و سخت افزاری نشان می دهند. همچنین، تشویق مشارکت مردم، اجرای برنامه های آموزشی در حوزه مهارت های زندگی، آموزش شهروندی و ارتقای حس تعلق ساکنان، به شکل گیری محیطی امن تر و بانشاط تر منجر می شود و زمینه بروز ناهنجاری هایی همچون خشونت، اعتیاد، سرقت و جرائم خرد را کاهش می دهد. بر این اساس، نتایج پژوهش بر ضرورت تغییر پارادایم برنامه ریزی شهری از بازآفرینی صرفا کالبدی به برنامه ریزی جامعه محور و جامع نگر تاکید دارد..

کلیدواژه ها:

بافت ناکارآمد شهری ، آسیب های اجتماعی ، برنامه ریزی راهبردی ، تحلیل زمانی–مکانی ، GIS ، محله دردشت اصفهان