تاثیر تمرکز صنعت بر محتوای اطلاعاتی سود با نقش تعدیل گری همگنی صنعت: شواهدی از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

هدف این پژوهش بررسی تاثیر تمرکز صنعت بر محتوای اطلاعاتی سود با تاکید بر نقش تعدیل گر همگنی صنعت در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. محتوای اطلاعاتی سود یکی از مهم ترین شاخص های سنجش کیفیت اطلاعات حسابداری در بازار سرمایه محسوب می شود و بیانگر میزان واکنش بازار به اطلاعات سود گزارش شده است. از منظر نظری، ساختار رقابتی صنعت می تواند بر انگیزه های مدیریتی، رفتار گزارشگری مالی و در نهایت بر میزان اطلاعاتی بودن سود گزارش شده اثرگذار باشد؛ با این حال، شدت و جهت این اثر ممکن است به ویژگی های ساختاری صنعت، از جمله میزان همگنی فعالیت شرکت های حاضر در آن، وابسته باشد. در این پژوهش برای اندازه گیری محتوای اطلاعاتی سود از مدل ایستون و هریس استفاده شده و تمرکز صنعت بر اساس شاخص هرفیندال–هیرشمن محاسبه شده است. همگنی صنعت نیز به عنوان متغیر تعدیل گر در رابطه میان تمرکز صنعت و محتوای اطلاعاتی سود در نظر گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ است و فرضیه های پژوهش با به کارگیری مدل های رگرسیون مبتنی بر داده های تابلویی آزمون شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد اثر تمرکز صنعت بر محتوای اطلاعاتی سود وابسته به سطح همگنی صنعت است و تمرکز به تنهایی واکنش بازار را به سود به طور معناداری تغییر نمی دهد. همچنین یافته ها حاکی از آن است که همگنی صنعت به عنوان یک عامل تعدیل گر می تواند شدت و جهت رابطه میان تمرکز صنعت و محتوای اطلاعاتی سود را تحت تاثیر قرار دهد؛ به عبارت دیگر، اثر تمرکز صنعت بر میزان اطلاعاتی بودن سود گزارش شده در صنایعی با همگنی بالاتر با صنایعی که فعالیت شرکت ها در آن ها ناهمگن تر است، متفاوت است. این نتایج درک عمیق تری از نقش ساختار رقابتی صنعت در کیفیت اطلاعات حسابداری ارائه می کند و می تواند برای سرمایه گذاران، تحلیلگران مالی و سیاست گذاران بازار سرمایه در ارزیابی کیفیت اطلاعات مالی شرکت ها مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تمرکز صنعت ، محتوای اطلاعاتی سود ، همگنی صنعت ، ساختار بازار محصول ، بورس اوراق بهادار تهران.