تحلیل فقهی حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی در فضای مجازی با تاکید بر قواعد فقه امامیه

گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات، حریم خصوصی اشخاص را در معرض تهدیدهای بی سابقه ای قرار داده است. نقض حریم خصوصی در فضای مجازی، به دلیل ویژگی های خاص این فضا از قبیل ناشناختگی عاملان، فرامرزی بودن ارتباطات، سرعت انتشار اطلاعات و تعدد اسباب، چالش های جدی فراروی نظام های سنتی مسئولیت مدنی ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، به تحلیل فقهی حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی در فضای مجازی با تاکید بر قواعد فقه امامیه می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که قواعد فقه امامیه از جمله قاعده لاضرر، قاعده تسلیط، قاعده احترام، حرمت تجسس، اصل کرامت انسانی و قاعده تسبیب، ظرفیت نظری قابل توجهی برای پاسخ گویی به چالش های مسئولیت مدنی در فضای مجازی دارند. با این حال، نظام حقوقی ایران در زمینه مبانی مسئولیت مدنی ناشی از افشای اطلاعات خصوصی نیازمند تحول جدی است و پذیرش نظریه مسئولیت محض در انتشار عمومی اطلاعات خصوصی ضروری می نماید. تحلیل نمونه های منتخب از رمان های معاصر عربی نیز نشان می دهد که ادبیات داستانی، بازنمایی دقیق تری از ابعاد انسانی و اجتماعی نقض حریم خصوصی در فضای مجازی ارائه می دهد که فراتر از چارچوب های صرفا حقوقی است. تعامل میان ادبیات و حقوق، امکان درک عمیق تر ابعاد چندگانه این پدیده را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، مسئولیت مدنی ، فضای مجازی ، قواعد فقه امامیه ، قاعده لاضرر ، خسارت معنوی ، ادبیات تطبیقی.