بررسی آزمایشگاهی کنترل جریان گل آلود در حضور مانع و بررسی عوامل موثر بر اثربخشی موانع

مقدمه:رسوبگذاری در مخزن سدها توسط جریان­های گل آلود، عامل مهمی در کاهش عمر مفید سد می ­باشد. بنابراین، شناخت جریان گل ­آلود و تلاش برای کنترل آن، به جهت ممانعت از رسیدن جریان گل آلود به بدنه سد، جایی که سازه­ های مهم و حیاتی سد قرار دارند، و تغییر الگوی رسوب گذاری به جهت افزایش طول عمر مفید تاسیسات موجود در بدنه سد، از اهمیت ویژه­ای برخوردار می ­باشد.روش­: در این تحقیق اثر ارتفاع و موقعیت مانع در غلظت­ های مختلف ورودی جریان گل­ آلود بر کنترل سرعت، و دبی رسوبی جریان، به­ صورت آزمایشگاهی مطالعه شده است. اطلاعات مربوط به سرعت بدنه جریان توسط سرعت سنج­ های صوتی و اطلاعات مربوط به غلظت از طریق کالیبراسیون بدست آمده­ اند.یافته ­ها:پارامترهای وابسته­ ای که در این تحقیق مورد بحث و بررسی قرار گرفتند، عبارتند از، سرعت و دبی رسوبی جریان گل ­آلود. در نهایت، روابط بی­ بعدی، جهت محاسبه سرعت و دبی رسوبی جریان بعد از مانع، بر اساس متغیرهای مستقل مساله، ارائه شدند.نتیجه­ گیری:نتایج حاکی از این نکته هستند، که مکان قرارگیری مانع، جهت دست­یابی به بهترین عملکرد مانع در کنترل و تغییر الگوی رسوب گذاری در مخزن، می ­بایست در ناحیه با شیب ملایم بوده، و یا به بیانی دیگر در مکانی قرار داشته باشد، که جریان گل­ آلود زیربحرانی تشکیل شده باشد. نتایج نشان داده که وجود مانع در مسیر جریان زیربحرانی می ­تواند عملکرد مانع در کنترل سرعت و دبی روسوبی جریان، را تا دو برابر حالت فوق بحرانی اقزایش دهد. همچنین ارتفاع مانع و دانه بندی رسوبات و غلظت اولیه جریان در ویژگی­ های جریان نهایی کنترل شده، موثر می­ باشند.

کلیدواژه ها:

جریان گل آلود ، رسوبگذاری در مخازن سدها ، کنترل جریان با مانع ، مطالعه آزمایشگاهی