جنایت علیه بشریت در حقوق کیفری ایران و دیوان کیفری بین المللی

این مقاله متکفل بررسی جنایت علیه بشریت در حقوق کیفری ایران و دیوان کیفری بین المللی با روش توصیفی و تطبیقی می باشد. یکی از شنیع ترین جرایم بین المللی جنایات علیه بشریت است. جنایات علیه بشریت، جنایات توده واری هستند که علیه یک جمعیت غیرنظامی ارتکاب می یابند و آنچه که آنرا مخوف می سازد اینست که این جنایات توسط دولت وسایر سازمان هایی که دسترسی به قدرت سیاسی دارند طراحی می شود و فرد مرتکب به عنوان بخشی از حکومت مرتکب آن می شود. از جمله جنایات علیه بشریت می توان؛ قتل، یا بردگی گرفتن، ریشه کن کردن، محبوس کردن، شکنجه، خشونت های جنسی، ناپدید کردن اجباری اشخاص، اعمال غیر انسانی مشابه را نام برد. هرکدام از این موارد در نظام های کیفری واجد وصف مجرمانه می باشد. یافته ها بیانگر این است؛ مطابق ماده ۶ کنوانسیون منع و مجازات جنایات علیه بشریت، دولتها متعهد به تضمین جرم انگاری جنایات علیه بشریت در نظام حقوق داخلی خود هستند و مطابق ماده ۷ باید برای رسیدگی به جرایم مزبور، برای خود صلاحیت ایجاد نمایند و تعهد اخیر بر لزوم تصویب قوانین آیین دادرسی و ایجاد سازکارهای متناسب برای رسیدگی به جرایم ادعایی دلالت دارد. تدوین و انتشار کنوانسیون منع و مجازات جنایات علیه بشریت، گامی موثر در تحول و توسعه حقوق بین الملل کیفری و اقدامی مهم درجهت تکمیل و تقویت نظامهای قانونی و قضایی ملی برای تحقیق، تعقیب، محاکمه و مجازات مرتکبین جنایات علیه بشریت خواهد بود. نتایج نشان میدهد، در قانون جزای ایران نیز به صورت مستقل در این مورد جرمانگاری صورت نگرفته و مرتکب جنایات علیه بشریت را مطابق اساسنامه دیوان بین المللی کیفری مورد تعقیب قرار میدهند مانند؛ تبعید یا انتقال اجباری جمعیت، حاملگی اجباری، تعقیب و آزار مداوم که بایستی ضمانت اجراهای کافی برای چنین رفتارهای ضد بشری در نظر گرفته شود. همچنین جرم تبعیض نژادی که علیرغم ممنوع بودن آن از منظر اصول ۱۹ و ۲۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین کنوانسیون های بین۔ المللی منع و مجازات جنایت آپارتاید مصوب ۱۹۷۳ که در سال ۱۳۶۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است و تنوع قومی گسترده در کشورمان هنوز در قوانین ایران مورد جرم انگاری قرار نگرفته است. از یک سو، ایران با تصویب کنوانسیون ۱۹۷۳، در سطح بین المللی «جنایت آپارتاید» را به رسمیت شناخته است. از سوی دیگر، در «قانون مجازات اسلامی ایران»، هیچ ماده قانونی که به طور مشخص «آپارتاید» را تعریف یا جرم انگاری کرده باشد، وجود ندارد. لذا در قانون ایران جنایت علیه بشریت به صورت مستقل جرمانگاری نشده اما در حقوق ایران مصادیق آن شامل؛ قتل، تجاوز جنسی، بازداشت غیر قانونی و شکنجه مورد جرمانگاری قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

جنایت علیه بشریت ، حقوق کیفری ایران ، دیوان کیفری بین المللی