تحلیل تطبیقی جایگاه دعوای متقابل در مرحله واخواهی؛ رویکردی بر نظام حقوقی ایران و انگلستان

نهاد «دعوای متقابل» به عنوان یکی از ابزارهای بنیادین در آیین دادرسی مدنی، نقشی محوری در تحقق اهداف دادرسی، از جمله پیشگیری از اطاله دادرسی، جلوگیری از صدور آرای متعارض و کاهش هزینه های دادرسی ایفا می کند. با این حال، یکی از نقاط چالش برانگیز در نظام دادرسی مدنی ایران، چگونگی امکان طرح این دعوا در مرحله «واخواهی» است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسناد حقوقی به این پرسش پاسخ می دهد که آیا واخواه در مقام خوانده می تواند همزمان با اعتراض به حکم غیابی، دعوای متقابل مطرح نماید یا خیر. یافته های این پژوهش نشان می دهد در حالی که نظام حقوقی ایران به دلیل رویکردی شکلی و سخت گیرانه نسبت به ارتباط موضوعی، در پذیرش دعوای متقابل در مرحله واخواهی با ابهام و تشتت آرا روبروست، نظام حقوقی انگلستان با اتخاذ رویکرد «مدیریت دادرسی منعطف»، امکان طرح دعوای متقابل را به عنوان بخشی از دفاع جامع خوانده، تسهیل کرده است. در نهایت، این مقاله پیشنهادهایی برای اصلاح رویه قضایی و قانون گذاری در ایران ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

واخواهی ، دعوای متقابل ، حکم غیابی ، آیین دادرسی مدنی ، حقوق تطبیقی ، نظام قضایی انگلستان