انتقال مال غیر در بستر دارایی های دیجیتال و رمزارزها

با گسترش فناوری های مالی نوین و رواج استفاده از رمزارزها و دارایی های دیجیتال، بستر ارتکاب جرایم مالی نیز دستخوش تحول اساسی شده است. یکی از چالش های مهم در این حوزه، امکان تسری مفاهیم سنتی حقوق کیفری از جمله جرم «انتقال مال غیر» به فضای غیرمتمرکز و مبتنی بر بلاکچین است. پرسش اصلی این مقاله آن است که آیا رفتارهای مرتبط با انتقال غیرمجاز رمزارزها می تواند تحت شمول عنوان مجرمانه انتقال مال غیر قرار گیرد و ارکان این جرم تا چه میزان قابلیت انطباق با ماهیت دارایی های دیجیتال را دارد. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، ضمن بررسی ارکان سه گانه جرم انتقال مال غیر (قانونی، مادی و معنوی)، به تحلیل نحوه تحقق آن در بستر رمزارزها می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه ماهیت غیرملموس، غیرمتمرکز و مبتنی بر رمزنگاری رمزارزها چالش هایی در احراز مالکیت و انتساب رفتار مجرمانه ایجاد می کند، اما از منظر تحلیل حقوقی می توان رفتارهایی نظیر دسترسی غیرمجاز به کیف پول دیجیتال، انتقال دارایی از طریق کلید خصوصی و سوءاستفاده از بسترهای مبادله را مصداق رکن مادی این جرم تلقی نمود. در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که با وجود خلاهای تقنینی در حقوق ایران، تفسیر موسع از مفهوم «مال» و «انتقال» می تواند زمینه اعمال عنوان انتقال مال غیر بر برخی از رفتارهای مجرمانه در فضای رمزارزی را فراهم سازد؛ هرچند تدوین مقررات ویژه در این حوزه برای رفع ابهامات حقوقی و اثباتی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

انتقال مال غیر ، رمزارز ، دارایی دیجیتال ، بلاکچین ، جرایم سایبری ، مالکیت دیجیتال