نقدی بر ترجمه های نامه ۵۳ نهج البلاغه بر پایه نظریه ادراکی لیکاف و جانسون

کاربرد زبان مجاز در گذشته ملاکی برای ادبی سخن گفتن محسوب می گردید و استعاره را روشی برای زیبا جلوه دادن زبان تصور می کردند. همگام با توسعه علم تحلیل کلام و سخن کاوی، تحقیقات پیرامون زبان مجاز جایگاه ویژه خود را یافت و در این راستا نظریه ها و نگرش های متعددی شکل گرفت. معروف ترین و کارآمدترین نظریه در این خصوص نظریه ادراکی استعاره «لیکاف و جانسون» است. به اعتقاد این دو زبان شناس، مجاز نه تنها در زبان نفوذ نموده بلکه مرزهای تفکر و حیطه عمل انسان را نیز درنوردیده است. بر اساس این دیدگاه، استعاره ها موجب شکل گیری مفاهیمی از یک حوزه در قالب مفاهیمی در حوزه دیگر می-گردند. در این پژوهش برآنیم تا با بهره گیری از نظریه لیکاف و جانسون به تجزیه و تحلیل ترجمه های انگلیسی و فارسی نامه ۵۳ نهج البلاغه و اتطباق نظریه پیش گفته با برخی از ترجمه ها ومتن اصلی بپردازیم. ابتدا سابقه پژوهش در زمینه زبان مجاز بررسی می گردد و پس از آن نظریه لیکاف و جانسون که مبانی نظری این تحقیق بر اساس آن استوار است، مورد بررسی قرار خواهد گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی مقابله ای ترجمه های نامه ۵۳ نهج البلاغه ، صفحات بعدی این مقاله را در خود می پروراند، در این تحقیق به این نتیجه رسیدیم که مترجمان نه تنها زبان مجاز در انگلیسی و فارسی را با بهره گیری از آرایه های ادبی زبان اصلی ترجمه نموده، بلکه مواردی که در زبان مبدا خالی از هر گونه مفاهیم مجازی بوده، مترجمان با عنایت به ساختارهای زبانی، زبان مقصد با به کارگیری صنایع متعدد زبان مجاز به صورتی جذاب و دلنشین ترجمه نموده اند.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، نامه ۵۳ ، زبان مجاز ، استعاره ، آرایه های ادبی ، تحلیل ، ترجمه