بررسی ماهیت و آثار حقوقی قراردادهای ساخت؛ بهره برداری؛ واگذاری (BOT) در نظم حقوقی کنونی

این مقاله با هدف بررسی ماهیت و آثار حقوقی قراردادهای ساخت؛ بهره برداری؛ واگذاری (BOT) در نظم حقوقی کنونی با روش توصیفی و تحلیلی تدوین شده است. قراردادهای بی. او. تی در جهان اقتصادی امروز جایگاه ویژه ای در سرمایهگذاری خارجی یافته و کشور ما نیز برای توسعه طرحهای زیربنایی خود نیازمند استفاده از آن است. برای اجرای قرارداد بی.او.تی، قراردادهای متعددی از جمله قرارداد واگذاری، قرارداد اعطای تسهیلات و منعﻘد میشود و این امر ضمن تسهیل اداره امور، باعث پیچیده شدن این قراردادها میگردد. یافته ها نشان داد؛ موضع قوانین کشورها در خصوص این قراردادها به سه دسته مضیق، باز و میانه تﻘسیم میشود و از آنجا که انعﻘاد و اجرای بی. او. تی در ایران با تشریفات و نظارت خاص دولتی همراه است، موضع نظام حﻘوقی ایران در خصوص این موضوع، جزو دسته مضیق قرار میگیرد؛ حساسیتهای خاصی که در کشور ما نسبت به واگذاری بخش دولتی به بخش خصوصی وجود دارد باعث ارایه تفاسیر محتاطانه از متن قانون سرمایهگذاری خارجی شده است. تنها متن قانونی موجود در حﻘوق ایران که به قراردادهای بی. او. تی پرداخته است قانون تشویق و حمایت سرمایهگذاری خارجی است که به برخی از قواعد کلی این نوع قراردادها اشاره کرده است لذا موارد سکوت قانون را باید به کمک اصل حاکمیت اراده و ماده ۱۰ قانون مدنی جبران نمود. همچنین برخی از قوانین ایران که در شرایط فعلی در قراردادهای بی. او. تی اعمال میگردد نظیر قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی، با مﻘررات سازمان تجارت جهانی مغایرت داشته و ایران در صورت الحاق به این سازمان مکلف به اصلاح اساسی آن است. پیشنهاد می شود؛ برای اینکه طرح بی. او. تی، موفق بوده و به نتیجه مطلوب برسد باید اجرای آن از نظر مالی تامین شده باشد، خطرها قابل هدایت باشد، دولت بستر مناسب اقتصادی، حﻘوقی و سیاسی را برای موفﻘیت طرح فراهم سازد، جریان مناقصه منصفانه باشد، قراردادهای مطرح در طرح بی. او. تی به دقت تنظیم شده باشند، مشارکتکنندگان در زمینه موضوع طرح دارای تجربه، تخصص و قدرت مالی کافی بوده و از پیمانکاران با تجربه استفاده نماید، خطرات میان طرفین تﻘسیم شود، تضمینات کافی برای باز پرداخت وام به وام دهندگان داده شود و دو بخش عمومی و خصوصی نه بر پایه رقابت محض که براساس همکاری متﻘابل و مشترک به اجرا و پیشبرد طرح بیندیشند.

کلیدواژه ها:

قراردادهای (BOT) ، نظم حقوقی کنونی ، ماهیت و آثار حقوقی