آیا آزمایشگاه ها علاوه بر آزمون مجاز به حضور در سایر اجزای زنجیره تامین هستند؟

یکی از پرسش های اساسی در نظام تایید صلاحیت آزمایشگاه ها، حدود اختیارات و دامنه فعالیت های مجاز برای یک آزمایشگاه (یا شخصیت حقوقی مالک آن) این است که "آیا استانداردهای ملی و بین المللی و همچنین قوانین کشور ممانعتی در تولید محصولات نرم افزاری و سخت افزاری، پیمانکاری، طراحی یا سایر خدمات مشاوره مهندسی برای آزمایشگاه ها یا شخصیت های حقوقی صاحب آن ها ایجاد می نماید؟"این پژوهش با رویکردی تطبیقی و با استناد به مستندات بین المللی و نمونه های عینی از آزمایشگاه های فعال در سراسر جهان، به بررسی این پرسش می پردازد که آیا استانداردهای بین المللی نظیر ISO/IEC ۱۷۰۲۵ و قوانین ملی، آزمایشگاه ها را از ارائه خدمات غیرآزمایشگاهی نظیر تولید محصولات سخت افزاری و نرم افزاری، پیمانکاری، طراحی مهندسی و مشاوره منع می کنند یا خیر. یافته های این پژوهش نشان می دهد که نه تنها هیچ ممانعت قانونی در این زمینه وجود ندارد، بلکه بسیاری از آزمایشگاه های پیشرو در جهان، به عنوان بخشی از مجموعه های تولیدی یا خدماتی، طیف گسترده ای از خدمات فراتر از آزمون را ارائه می دهند. این مقاله با معرفی بیش از ۱۵ آزمایشگاه از کشورهای مختلف و تحلیل چارچوب حقوقی و استانداردهای مرتبط، نشان می دهد که مدل کسب وکار «تولیدکننده-آزمایشگاه» نه تنها ممکن و مجاز است، بلکه در عمل نیز اجرا شده و موفقیت آمیز بوده است.

کلیدواژه ها:

آزمایشگاه ، تایید صلاحیت ، ISO/IEC ۱۷۰۲۵ ، زنجیره تامین ، تولید ، خدمات مهندسی ، بی طرفی ، تعارض منافع.