واکاوی عوامل موثر بر رفتارهای پرخطر و بزهکارانه در میان نوجوانان با رویکرد حقوقی

رفتارهای پرخطر و بزهکارانه در میان نوجوانان، علاوه بر پیامدهای فردی و اجتماعی، از منظر حقوقی نیز اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا این گروه سنی در مرحله گذار به مسئولیت پذیری کیفری قرار دارد. هدف این پژوهش، بررسی عوامل موثر بر بروز بزهکاری در نوجوانان با تمرکز بر ابعاد حقوقی و سیاست های جنایی حمایتی است. روش تحقیق به صورت مرور توصیفی-تحلیلی مبتنی بر قوانین مرتبط از جمله قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان (۱۳۹۹) و اسناد بین المللی مانند کنوانسیون حقوق کودک انجام شد. یافته ها نشان داد که نارسایی در تحقق عدالت ترمیمی، فقدان برنامه های اصلاحی در محیط های آموزشی، ضعف نظارت خانواده، شرایط نابرابر اقتصادی و تاثیر گروه همسالان نقش بنیادین در شکل گیری بزهکاری نوجوانان دارد. همچنین تحلیل قوانین نشان داد که نظام حقوقی ایران رویکرد حمایتی تربیتی را نسبت به نوجوانان بزهکار ترجیح داده و مجازات را تنها در موارد ضروری اعمال می کند. بر این اساس، تاکید بر سیاست جنایی پیشگیرانه، گسترش مراکز مشاوره و مداخله زودهنگام، و تقویت نقش قاضی اطفال و مددکاران اجتماعی از راهکارهای اصلی کاهش بزهکاری نوجوانان محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

نوجوانان ، بزهکاری ، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ، قانون مجازات اسلامی ، سیاست جنایی ، عدالت ترمیمی ، پیشگیری حقوقی.