فرمول های عددی نوین برای گام های نامتقارن (سیستم های ۱۷ و ۲۴ نتی) جهت ایجاد اثرات روان شناختی در موسیقی درمانی

این پژوهش با بهره گیری از قواعد عددی و محاسبات جبری در چارچوب سیستم های ۱۷ و ۲۴ نتی، به شناسایی مزاج ها و نشانه های زودیاک (بروج) مرتبط با گام های موسیقی می پردازد و آن ها را به حالات و اثرات روانی خاصی پیوند می دهد. در این تحقیق، فرمول های محاسباتی جدیدی برای سه نوع گام نامتقارن معرفی می شود: گام های دارای دو نت «شاهد»، گام های مشتق شده از مایه های دیگر، و گام های دارای نت متغیر. «آواز»های موسیقی کلاسیک ایرانی به عنوان مطالعه موردی برای آزمودن کاربرد عملی این فرمول ها به کار گرفته شده اند. از آنجا که این آوازها از فواصل ربع پرده ای (کرن و سری) بهره می برند، تحلیل آن ها با استفاده از هر دو سیستم عددی ۱۷ و ۲۴ نتی انجام شده است. همسانی نتایج در هر دو سیستم، کارآمدی و استحکام روش پیشنهادی را تایید می کند. نکته حائز اهمیت آنکه تحلیل «ردیف» موسیقی ایرانی با استفاده از این سیستم های ۱۷ و ۲۴ نتی نشان می دهد که وجود فواصل مشترک میان دستگاه ها و آوازها، لزوما به معنای ریشه داشتن آن ها در یک مایه اصلی واحد نیست. نتایج حاکی از آن است که برخلاف نظریه برخی از نظریه پردازان ایرانی، آوازهای «ابوعطا»، «بیات ترک»، «افشاری» و «دشتی» هر یک مایه هایی مستقل هستند و مشتق شده از «دستگاه شور» محسوب نمی شوند؛ بلکه طبقه بندی آن ها و ساختار ردیف، بر پایه پیوند مشترکشان با مزاج های بنیادین انسانی استوار است. این یافته، دیدگاه آن دسته از اندیشمندان ایرانی را برجسته می سازد که بر نقش موسیقی در ارتقای سلامت جسمانی و روانی تاکید داشته اند.

کلیدواژه ها:

سیستم عددی ۲۴ نتی ، سیستم عددی ۱۷ نتی ، چهار طبع (موسیقی) ، ردیف ایرانی ، موسیقی درمانی.