جایگاه آیت الله سید یونس اردبیلی در قیام گوهرشاد

این پژوهش با هدف روشن ساختن نقش برجسته آیت الله سید یونس اردبیلی در قیام مسجد گوهرشاد که در تیر ماه ۱۳۱۴ ه.ش رخ داد، انجام شده است. تمرکز اصلی بر تحلیل فعالیت ها و اقدامات این شخصیت مهم در بستر رویارویی میان روحانیت و حکومت پهلوی اول است. روش پژوهش حاضر، تاریخی-تحلیلی بوده و بر گردآوری و واکاوی ترکیبی از اسناد اداری، گزارش های رسمی و خاطرات شاهدان عینی استوار است. سوال اصلی پژوهش این است: آیت الله سید یونس اردبیلی در شکل گیری، هدایت و تداوم قیام گوهرشاد، بر پایه اسناد رسمی و خاطرات چه نقشی داشته است. یافته ها نشان می دهد که آیت الله سید یونس اردبیلی با بهره گیری از اعتبار علمی و جایگاه اجتماعی خود، نقش حیاتی در ایجاد اعتماد عمومی نسبت به قیام ایفا نمود. همچنین ایشان در تبیین مبانی شرعی ضرورت مقاومت و همچنین مدیریت راهبردی اعتراضات، نقشی کلیدی بر عهده داشت. نتایج بیان می کند که بررسی قیام گوهرشاد بدون لحاظ کردن فعالیت های شخصیت های تاثیرگذاری چون آیت الله سید یونس اردبیلی، تصویری ناقص از این رویداد به دست می دهد. بنابراین درک عمیق تر سازوکارهای داخلی این قیام، نیازمند توجه به نقش آفرینی افراد کلیدی در وقایع تاریخی است. این رویکرد به ما امکان می دهد تا رویارویی روحانیت با سیاست های اقتدارگرایانه دوران پهلوی اول را بهتر درک کنیم.

کلیدواژه ها:

قیام گوهرشاد ، آیت الله سید یونس اردبیلی ، پهلوی اول ، روحانیت