کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت، تحلیل مفهومی، حقوقی و اجرایی در نظام حقوق بین الملل معاصر

کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت به عنوان یکی از برجسته ترین اسناد بین المللی در حوزه حقوق بشر، بازتاب دهنده تحول مفهومی از رویکردهای پزشکی و ترحم محور به رویکرد مبتنی بر حقوق بشر و عدالت اجتماعی است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسناد بین المللی، به بررسی جامع چارچوب حقوقی، اصول بنیادین، تعهدات دولت ها و چالش های اجرایی کنوانسیون پرداخته است. تحلیل تطبیقی وضعیت اجرای کنوانسیون در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نشان می دهد که موفقیت در تحقق اهداف این سند، تابعی از تعامل میان عوامل حقوقی، نهادی، اقتصادی و فرهنگی است. یافته ها حاکی از آن است که عدم انطباق قوانین داخلی با مفاد کنوانسیون، فقدان ضمانت های اجرایی موثر، محدودیت منابع مالی و استمرار نگرش های کلیشه ای نسبت به افراد دارای معلولیت، از مهم ترین موانع تحقق حقوق برابر این گروه اجتماعی محسوب می شوند. پژوهش تاکید دارد که تحقق واقعی اهداف کنوانسیون مستلزم هماهنگی میان اصلاحات قانونی، سرمایه گذاری در زیرساخت ها، تقویت نهادهای نظارتی و تغییر نگرش های اجتماعی است، تا برابری ماهوی و مشارکت فعال افراد دارای معلولیت در تمامی عرصه های زندگی تضمین شود.

کلیدواژه ها:

حقوق افراد دارای معلولیت ، کنوانسیون ، برابری ، مشارکت اجتماعی ، حقوق بشر ، اجرای بین المللی ، چالش های حقوقی و فرهنگی