حق بر امنیت داده های شخصی به عنوان نسل جدید حقوق بشر

حق بر امنیت داده های شخصی به عنوان یکی از مفاهیم نوظهور در نظام حقوق بشر معاصر، در پی تحولات گسترده فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی و گسترش اقتصاد داده محور، اهمیت فزاینده ای یافته است. هدف این پژوهش، تحلیل مفهومی و حقوقی این حق، تبیین مبانی بین المللی آن و بررسی چالش ها و چشم اندازهای آینده در پرتو تهدیدهای نوین دیجیتال است. مسئله اصلی تحقیق آن است که نظام حقوق بین الملل تا چه اندازه توانسته است از حق بر امنیت داده های شخصی به عنوان یک حق مستقل و بنیادین حمایت موثر به عمل آورد.این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، اسناد بین المللی حقوق بشر، مقررات منطقه ای نظیر GDPR و رویه ها و هنجارهای نوظهور در حقوق بین الملل سایبری انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه اسناد کلاسیک حقوق بشر به طور مستقیم به امنیت داده ها اشاره نکرده اند، اما حق حریم خصوصی به عنوان مبنای اصلی این حق قابل تفسیر توسعه ای است. همچنین مقررات نوین و استانداردهای بین المللی نقش مهمی در شکل دهی به یک نظام نسبتا منسجم در حوزه حفاظت از داده ها ایفا کرده اند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که تهدیدهای نوینی مانند هوش مصنوعی، کلان داده ها و حملات سایبری، ماهیت نقض داده های شخصی را پیچیده تر و فرامرزی تر کرده و خلاهای جدی در نظام حقوق بین الملل ایجاد نموده اند. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که حق بر امنیت داده های شخصی در حال تبدیل شدن به یک حق بنیادین مستقل در نظام حقوق بشر است و نیازمند تدوین چارچوب های الزام آور بین المللی و تقویت همکاری های جهانی در این حوزه می باشد.

کلیدواژه ها:

امنیت داده های شخصی ، حریم خصوصی ، حقوق بشر ، حقوق بین الملل ، GDPR ، فضای سایبری ، کلان داده ، هوش مصنوعی.