تحلیل ماهیت حقوقی قراردادهای انتقال مالکیت با قید زمانی

مالکیت در نظام حقوقی ایران اصولا به عنوان حقی دائمی و مطلق شناخته می شود، با این حال در عمل، قراردادهایی مشاهده می شود که به موجب آن ها انتقال مالکیت با قید مدت یا زمان معین صورت می گیرد. این وضعیت پرسش هایی اساسی درباره سازگاری چنین قراردادهایی با اصل دوام مالکیت و ماهیت حقوقی آن ها ایجاد می کند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر منابع فقهی و مقررات حقوق مدنی ایران، به بررسی ماهیت حقوقی قراردادهای انتقال مالکیت با قید زمانی می پردازد.مسئله اصلی پژوهش آن است که آیا می توان مالکیت را به طور مستقل و به صورت مقید به زمان منتقل کرد، یا آنکه چنین توافق هایی در واقع در قالب نهادهای حقوقی دیگر همچون حق انتفاع، صلح منافع یا شرط فاسخ قابل توجیه هستند. یافته های تحقیق نشان می دهد که پذیرش مالکیت مدت دار با مفهوم سنتی مالکیت که مبتنی بر دوام است، تعارض مفهومی دارد؛ با این حال، با بهره گیری از اصل حاکمیت اراده و ظرفیت های نهادهایی چون شرط فاسخ یا قراردادهای معین و نامعین، می توان تحلیل هایی ارائه داد که اعتبار عملی این توافق ها را توجیه کند، بدون آنکه لزوما به شناسایی نوع مستقلی از مالکیت موقت بینجامد.در نهایت، مقاله ضمن تبیین تمایز میان «مالکیت مقید به زمان» و «حقوق عینی محدود»، به این نتیجه می رسد که تحلیل صحیح این قراردادها مستلزم بازتعریف دقیق قلمرو اصل دوام مالکیت و تفسیر منعطف از قواعد حاکم بر انتقال اموال است.

کلیدواژه ها:

مالکیت مدت دار ، انتقال مالکیت ، اصل دوام مالکیت ، حاکمیت اراده ، قراردادهای نامعین