تحلیل بنیادین تزاحم استقلال شخصیت حقوقی بادعاوی اثبات مالکیت سهام (مطالعه موردی: مسئولیت شرکت و ورثه در دعوی انتقال اجرایی سهام)

تفکیک میان مسئولیت ماهوی، شکلی و اجرائی «تعهدات شخصی سهامداران» و«مسئولیت های شخص حقوقی»چالش موردبررسی دراین پژوهش است. درآن به پرونده ای پرداخته می شود که شخصی حقیقی (خواهان) مدعی شراکت با متوفی (شخص حقیقی دیگر) در خرید یک شرکت سهامی عام (شخص حقوقی) است و اکنون پس از فوت شریک، دادخواستی را به طرفیت ورثه و خود شرکت (شخص حقوقی) جهت اثبات مالکیت و انتقال سهام مطرح کرده است. مساله اصلی پژوهش، واکاوی دفاع شرکت مبنی بر «عدم ارتباط دعوا با شخص حقوقی» و استناد به اصل استقلال شخصیت حقوقی در برابر ادعای خواهان است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی با استناد به لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (۱۳۴۷) و قانون مدنی، استدلال می کند که اگرچه شخصیت حقوقی شرکت از سهامداران مستقل است و شرکت مسئول ایفای دیون شخصی سهامداران (یا ورثه آنان) از محل دارایی خود نیست، اما به عنوان «مرجع ثبت و نگهداری دفتر سهام»، دارای جایگاه شکلی و اجرایی در دعواست. یافته ها نشان می دهد که دفاع شرکت مبنی بر عدم پاسخگویی مطلق، مردود است ؛ چراکه حکم به اثبات مالکیت بدون دخالت شرکت جهت تنظیم اسناد رسمی و ثبت در سامانه معاملات ( به ویژه در شرکت های بورسی )، غیرقابل اجرا خواهد بود. براین بنیاد، تفکیک میان «مسئولیت ماهوی» (که بر عهده ورثه است) و «مسئولیت شکلی-اجرایی» (که بر عهده شرکت است) ضروری است.

کلیدواژه ها:

شخصیت حقوقی ، اثبات مالکیت سهام ، شرکت سهامی عام ، قائم مقامی ورثه ، انتقال اجرایی ، حقوق بازار سرمایه.