بررسی استنادات قفاری در کتاب اصول مذهب شیعه به روایات تهذیب الاحکام

در سال های اخیر، نقدهای برون مذهبی نسبت به تشیع دوازده امامی افزایش یافته است؛ ناصر القفاری یکی از پژوهشگرانی است که در کتاب اصول مذهب شیعه کوشیده با استناد به روایات شیعی، آموزه های امامیه را به چالش بکشد. پژوهش حاضر با محوریت بررسی استنادات قفاری به روایات «تهذیب الاحکام» با طرح این پرسش نگاشته شده که آیا تحلیل های قفاری، از منظر علمی و بین مذهبی، قابل دفاعند یا خیر و اگر قابل دفاع نیستند، نقاط ضعف روش شناختی آن ها کدام است. روش مطالعه در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر نقد تطبیقی است. به این ترتیب که ابتدا پنج حوزه بنیادین انتقادی قفاری به روایات تهذیب الاحکام استخراج شده سپس هر روایت بر مبنای معیارهای مکتب امامیه بررسی و با مبانی شیعی تطبیق یافت. در این پژوهش مشخص شد، بخش عمده ای از روایات و استنادات قفاری یا در فضای تقیه و خفقان سیاسی مطرح شدند یا از حیث سندی ضعیفند یا به قرائن متون توجه نشده است. در مواردی، خود شیخ طوسی در تهذیب الاحکام به شاذ بودن روایت یا عدم حجیت آن تصریح کرده که نادیده گرفته شده است. علاوه بر این، برخی مصادیق مورد نقد قفاری در میان اهل سنت نیز با شرایطی پذیرفته شده اند. این بررسی که کوشش برای انصاف و دقت در آن به عمل آمده، الگویی برای مواجهه علمی و روشمند با نقدهای برون مذهبی فراهم آورده و بر ضرورت گفت وگوی مستند و عالمانه میان مذاهب اسلامی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

القفاری ، تهذیب الاحکام ، شیخ طوسی ، روایت شناسی