بهره گیری از هوش مصنوعی در فراگرد خط مشی گذاری: تجزیه و تحلیل داده های کلان و تصمیم گیری هوشمند

در عصر تحولات دیجیتال و پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی، بهره گیری از هوش مصنوعی در خط مشی گذاری عمومی به ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در فراگرد خط مشی گذاری و ارائه چارچوبی بومی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تصمیم سازی ایران طراحی شده است. روش تحقیق این مطالعه مرور نظام مند با بهره گیری از استاندارد پریزما و تحلیل تطبیقی تجارب کشورهای پیشرو نظیر کانادا، استونی و سنگاپور است. در این پژوهش، از پایگاه های علمی معتبر در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ تعداد ۶۳۲ مقاله در جستجوی اولیه شناسایی شد که پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۲۸ مقاله علمی معتبر مورد تحلیل عمیق قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تم مقالات منتخب بود. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی در همه مراحل خط مشی گذاری شامل شناسایی مسائل، تحلیل خط مشی ها، طراحی راهکارها، اجرای اثربخش و ارزیابی بهبود مستمر نقش کلیدی ایفا می کند. مهم ترین کارکردهای هوش مصنوعی پردازش داده های کلان، یادگیری ماشین، شناسایی الگوهای پنهان، پیش بینی پیامدها و تحلیل شبکه های اجتماعی می باشد. با این حال، چالش هایی نظیر سوگیری الگوریتمی، عدم شفافیت مدل ها و تهدیدهای حریم خصوصی همچنان پابرجاست. مقاله چارچوبی بومی سه لایه متناسب با اقتضائات ایران پیشنهاد می دهد که ضمن تقویت شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی، زمینه را برای توسعه حکمرانی داده محور و هوشمند فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، خط مشی گذاری عمومی ، داده های کلان ، تصمیم گیری هوشمند ، حکمرانی داده محور