بررسی مولفه های امنیت آب کشاورزی: (مطالعه ای مبتنی بر رویکرد مرور نظام مند)

فشار بر منابع آبی جهان، به دلیل افزایش تقاضای آب برای مصارف شهری، کشاورزی و صنعتی، باعث افزایش تقاضا برای منابع آبی و تشدید رقابت برای تخصیص منابع آبی در مناطق مختلف و میان مصرف کنندگان گردیده است. این در حالی است که منابع تجدیدشونده آب در جهان ثابت است که این مسئله، تامین آب را برای بسیاری از بخش ها، به خصوص بخش کشاورزی به عنوان یکی از بزرگ ترین مصرف کننده های آب، با چالش مواجه کرده است. بنابراین، امنیت آب در بخش کشاورزی بسیار حائز اهمیت است. با توجه به فقدان یک چارچوب جامع برای ارزیابی مولفه های موثر بر امنیت آب کشاورزی، پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظام مند و تحلیل متاآنالیز، در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق جست وجو در سه پایگاه فارسی (مگیران، نورمگز و پایگاه اطلاعات علمی ایران) و پنج پایگاه لاتین (Google Scholar، Scopus، Wiley، ScienceDirect و PubMed) با بهره گیری از سه کلیدواژه امنیت آب، امنیت آب کشاورزی و ناامنی آب جمع آوری شد. پس از غربالگری و ارزیابی، تحلیل نهایی روی ۱۰۱ مقاله انجام شد. مطالعه حاضر نشان داد که پنج مولفه شامل عوامل اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، کالبدی - زیرساختی و حکمروایی آب، از مهم ترین عوامل موثر بر امنیت آب کشاورزی هستند. این مولفه ها از طریق تحلیل مقالات، به منظور شناسایی عواملی که بر امنیت آب کشاورزی تاثیر می گذارند، شناسایی شدند. با این حال، میزان تاثیرگذاری این عوامل در شرایط مختلف، یکسان نبوده و ممکن است متغیر باشد.

کلیدواژه ها:

مرور نظام مند ، امنیت آب کشاورزی ، حکمروایی آب