بررسی عوامل موثر بر معیشت پایدار از دیدگاه کشاورزان با تاکید بر شرایط بومی مناطق فوق خشک (مطالعه موردی: منطقه سیستان)

شغل غالب جوامع محلی در سیستان کشاورزی بوده است، با توجه به شرایط خاص سیستان از جمله؛ عدم آورد رودخانه هیرمند، تغییرات اقلیمی، تداوم خشکسالی و... بسیاری از جوامع­محلی شغل خود را از دست داده­اند، هدف از تحقیق حاضر بررسی مهم­ترین عوامل موثر بر بهبود معیشت­پایدار از دیدگاه کشاورزان با تاکید بر شرایط بومی منطقه می­باشد، بدین منظور تاثیر متغیرهای (عوامل اقتصادی، اجتماعی، نهادی، محیطی، فیزیکی، جمعیتی-فرهنگی-مهاجرتی، راهبردهای معیشتی، پایداری­معیشتی، معیشت­های جایگزین، چاهک­های­شخصی) بر معیشت پایدار با مدل­سازی رگرسیون چند متغیره بررسی شد. تحقیق از نوع کاربردی و به روش توصیفی استنباطی می­باشد. نتایج توصیفی پاسخ­دهندگان نشان داد تمامی پاسخ-دهندگان سابقه کشاورزی در منطقه را دارند بنابراین می­توان از تجربه و دانش بومی کشاورزان در بررسی گویه­ها استفاده کرد. طبق نتایج، تمامی متغیرهای مورد بررسی ارتباط معناداری با معیشت­پایدار دارند، آمارهF به میزان۶۵۰/۸۶۱ معناداری کل مدل را تایید کرد، بررسی آزمون دوربین-واتسون به میزان۹۲/۱عدم وجود خودهمبستگی در مدل را نشان داد، ضریب تعیین نشان داد، ۸۵درصد از تغییرات متغیر معیشت­پایدار توسط متغیرهای مورد بررسی، تبیین می­گردد. طبق نتایج؛ با توسعه متغیرهایی که منجربه پایداری معیشت­پایدار می­شوند از جمله؛ افزایش حمایت­های نهادی، توسعه فعالیت­های اجتماعی، گسترش راهبردهای معیشتی مناسب با منطقه و توسعه معیشت­های جایگزین مناسب که خود مهم­ترین عوامل در بهبود شرایط اقتصادی هستند، می توان بر عواملی که منجربه ناپایداری معیشت­پایدار می­شوند غلبه کرد، به عبارتی شرایط منطقه میطلبد تا مسئولان مربوطه و برنامه­ریزان توجه ویژه­ای در زمینه توسعه حمایت­های دولتی و توسعه معیشت­های جایگزین و راهبردهای معیشتی متناسب با منطقه، داشته باشند.

کلیدواژه ها:

کشاورزی ، خشکسالی ، عوامل اقتصادی ، معیشت پایدار ، معیشت­های جایگزین