کنشگری اجتماعی زنان شاهنامه به مثابه الگو برای تغییر جایگاه اجتماعی زنان ایرانی ۱۲۸۵-۱۳۲۷ شمسی

پژوهش حاضر با روش اسنادی و رویکرد توصیفی – تحلیلی تلاش دارد به بررسی این موضوع بپردازد که در دوره زمانی مشروطه (۱۲۸۵ شمسی) تا دهه نخست پهلوی دوم برای نقد رفتارهای اجتماعی در خصوص زنان، چه روایتی از کنشگری های اجتماعی زنان شاهنامه مورد توجه قرار گرفته است؟ همچنین الگوهای معرفی شده از شاهنامه برای تغییر جایگاه اجتماعی زن ایرانی کدام زنان شاهنامه هستند با چه نوع رفتاری؟ بررسی های انجام شده در دوره زمانی مورد بحث از خلال مکتوبات زن نگار و همچنین مطبوعات زنان به ما نشان می دهد که در دوران مشروطه تنها در سه جریده حبل المتین (۱۲۸۵ش) ایران نو (۱۲۸۸ش) و نامه بانوان (۱۲۹۹) میان نقد اجتماعی، مسایل زنان و کنشگری زنان شاهنامه، ارتباط برقرار شده است. در دوره پهلوی نیز در میان مطبوعات زنان، جریده بیداری ما (۱۳۲۳-۱۳۲۷ش) با رویکرد مارکسیستی بیشترین توجه را به زنان شاهنامه داشته و با روایت کنشگری اجتماعی چند تن از زنان شاهنامه مانند رودابه، تهمینه، فرنگیس در تلاش بوده است تا نگاهی متفاوت از دوگانه عشق و کنش اجتماعی را در رفتار زنان در پیشینه تاریخی ایران با تکیه بر شاهنامه فردوسی نشان دهد و بر همین اساس کنشگری های زنان شاهنامه را به مثابه الگوهای اجتماعی معرفی نماید.

کلیدواژه ها:

زنان شاهنامه ، کنشگری اجتماعی زنان ، الگوهای اجتماعی ، مفهوم زن عاشق ، نشریه بیداری ما