اثربخشی آموزش واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودآگاهی و خودتنظیمی هیجانی دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت

مقدمه: اعتیاد به اینترنت پدیده ای است که می تواند فرایندهای روان شناختی و هیجانی دانش آموزان را مختل کند. باوجود اهمیت این موضوع، تاکنون به طور خاص اثربخشی مداخلات روان درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر آن به خوبی بررسی نشده است؛ لذا هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودآگاهی و خودتنظیمی هیجانی در دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت بود. روش: این پژوهش به صورت طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون، همراه با گروه کنترل و یک پیگیری سه ماهه بود. ابتدا تعداد ۴۰۴ دانش آموز با استفاده از آزمون اعتیاد اینترنتی مورد ارزیابی قرار گرفتند. سپس از بین افراد موجود در چارک های دوم و سوم جامعه پژوهش (۲۸۰ نفر)، تعداد ۳۴ نفر جهت جای دهی در دو گروه ۱۷ نفره آزمایش و گواه به صورت تصادفی ساده (بدون جای گذاری) انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت ده جلسه ۹۰دقیقه ای تحت آموزش واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۶)، پرسش نامه خودآگاهی کوپر (۱۹۹۷) و پرسش نامه خود تنظیمی هیجانی هافمن وکاشدان (۲۰۱۰) بودند. نتایج: افزایش نمرات خودآگاهی و خودتنظیمی هیجانی و به تبع آن کاهش معنادار نمرات اعتیاد اینترنتی پس از پایان اجرای برنامه مداخله و همچنین در آزمون پیگیری، دیده شدند (۰/۰۵> P).  نتیجه گیری واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی یک روش کارامد برای بهبود خودآگاهی و خودتنظیمی هیجانی و در نهایت کمک به دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت است.

کلیدواژه ها:

Mindfulness-based reality therapy ، Internet addiction ، Self-awareness ، Emotional self-regulation ، واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ، اعتیاد اینترنتی ، خودآگاهی ، خودتنظیمی هیجانی.