بررسی تجربی مراحل تحول شناخت ایمانی (۱۸ تا ۲۴ سالگی)

این پژوهش با هدف بررسی کمی- کیفی تحول شناخت ایمانی در دو بعد «شناخت دینی» و «معنابخشی دینی» در جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله مسلمان ایرانی، براساس چارچوب نوذری (۱۳۸۹) انجام شده است. روش تحقیق، تحولی مقطعی بوده و نمونه آماری شامل ۱۱۸ مرد با نگرش مثبت به دین در شهر دزفول بودند که با روش تصادفی انتخاب و با مصاحبه نیمه ساختاریافته مورد مطالعه قرار گرفتند. داده ها براساس مراحل تحول، در طیف ۱ تا ۴ نمره گذاری و با تحلیل واریانس (کمی) و تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. یافته ها نشان داد روند تحول ایمان در این بازه سنی، پیوسته و یکنواخت نیست و نوساناتی در میانگین نمرات سنین مختلف مشاهده می شود. تحلیل کیفی نیز تایید کرد که همه مراحل تحول به طور همزمان در تمام سنین حاضر هستند. هرچند برخی از افراد، به ثبات کامل دینی دست یافته اند، ولی شدت و ضعف در میانگین نمرات سنین مختلف حاکی از ثبات نسبی و عدم تثبیت نهایی است. همچنین افزایش سن رابطه مستقیمی با تحول شناخت ایمانی نداشت. در بعد شناخت دینی، بیشترین فراوانی متعلق به مرحله عرفی/استدلالی بوده و ضعف در استدلال های پیشرفته مشهود بود. در بعد معنابخشی، نیمی از افراد در مرحله ناقص قرار داشتند و تبیین هدف خلقت عمدتا عرفی و تقلیدی بود. در نتیجه، فرآیند تثبیت ایمان در آغاز جوانی کامل نشده و با چالش هایی مانند نوسانات تحولی، ضعف درونی سازی شناختی و عدم تعمیق معنابخشی مواجه است. این امر لزوم طراحی مداخلات آموزشی برای تقویت تفکر استدلالی و تعمیق معنابخشی در این سنین را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

تحول ، ایمان به خدا ، شناخت ایمانی ، شناخت دینی ، معنابخشی دینی ، جوانان ، شهر دزفول