تاثیر رشد بی قاعده نقدینگی بر فساد و پیامدهای آن بر تورم و نابرابری توزیع درآمد در ایران

رشد بی قاعده نقدینگی به طور مزمن، ارزش پول ملی را کاهش می دهد و زمینه را برای سوداگری در بازارهای دارایی فراهم می کند. این فرآیند می تواند با پدید آوردن رانت های اقتصادی و فساد، منابع را از فعالیت های مولد به سمت فعالیت های نامولد و سوداگرانه منحرف نماید. از سوی دیگر، فساد مالی و تورم ناشی از نقدینگی بالا به طور متقابل تقویت کننده همدیگر بوده و در نهایت به تشدید نابرابری های توزیع درآمد می انجامد. گرچه رابطه های دوطرفه بین فساد و نابرابری توزیع درآمد و نیز رابطه های جداگانه بین نقدینگی و تورم به طور گسترده در ادبیات اقتصادی بررسی شده اند، اما مدلسازی براساس یک چارچوب سیستمی که حلقه بازخوردی بین رشد نقدینگی و فساد را در کانون تحلیل قرار دهد کمتر مورد توجه بوده است. این پژوهش با استفاده از داده های سالانه دوره ۲۰۲۳-۱۹۸۴ و به کارگیری مدل سیستم معادلات همزمان، به بررسی این روابط چند وجهی می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که رشد بی قاعده نقدینگی در ایران با ایجاد رانت های اقتصادی، فساد را تشدید می کند. این رشد نه تنها به طور مستقیم، بلکه از طریق دامن زدن به فساد، به تشدید تورم و تعمیق نابرابری درآمدی می انجامد. همچنین، فساد و تورم در یک رابطه متقابل، یکدیگر را تقویت می کنند. نتایج، وابستگی متقابل این متغیرها را تایید و به شکل گیری یک چرخه معیوب انجامیده که تورم دورقمی و نابرابری درآمدی را در اقتصاد ایران تداوم بخشیده است.

کلیدواژه ها:

"رشد بی قاعده نقدینگی" ، " فساد اقتصادی" ، " تورم و نابرابری توزیع درآمد" ، "اقتصاد ایران"