پیوندهای اسطوره ای و آیینی در شاهنامه و مهابهارتا

این پژوهش به بررسی تطبیقی پیوندهای اسطوره ای و آیینی در دو منظومه حماسی شاهنامه و مهابهارت می پردازد، با توجه به اشتراکات فرهنگی و تاریخی میان اقوام هند و ایرانی، هدف این مطالعه تحلیل عناصر مشترک در آیین ها و اسطوره های این دو اثر باستانی است. روش تحقیق به صورت تحلیلی تطبیقی است و به بررسی مناسک آیینی همچون تطهیر با خون، آب و آتش، و آیین های قربانی می پردازد. نتایج نشان می دهد که هر دو منظومه بازتاب دهنده نظام های اعتقادی مشترکی هستند که ریشه در باورهای کهن هند و ایرانی دارند. برای نمونه، آیین قربانی اسب که در داستان کیخسرو و پاندوان دیده می شود، بیانگر تلاش برای پاک سازی گناهان و کسب رستگاری است. همچنین، آزمون های پاکدامنی نظیر عبور سیاوش از آتش و تطهیر سیتا در مهابهارت، نشان دهنده باورهای مشترک درباره اثبات حقانیت از طریق آزمون های الهی است. تطابق آیین های خاکسپاری، از جمله دخمه گذاری در شاهنامه و سوزاندن اجساد در مهابهارت، بر اهمیت تطهیر و رستگاری در باورهای اسطوره ای هر دو فرهنگ تاکید دارد. این یافته ها نشان می دهد که شاهنامه و مهابهارت نه تنها به عنوان منابع ادبی و تاریخی ارزشمند، بلکه به عنوان اسناد فرهنگی، نمایانگر پیوندهای عمیق میان دو ملت ایران و هند هستند. این پژوهش بر اهمیت مطالعات تطبیقی در درک بهتر اشتراکات فرهنگی میان تمدن های باستانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

اسطوره ، آیین ، تطهیر ، قربانی