کارگزاران ایزدی و شاهان فرهمند ایرانشهر، از کیومرث تا اردوان اشکانی، در تاریخ طبری

مفهوم فره در ایران باستان به پادشاهان مشروعیت الهی و اجتماعی می داده است و خداوند با اعطای فره آنها را منسوب و هدایت می کرده است. در منابع پیش از اسلام اشاره به فره شاهی بسیار برجسته بوده است و دانشمندان ایرانی بعداز اسلام به وسیله دسترسی به برخی از این منابع با این مفهوم آشنا شده اند. محمد بن جریر طبری مورخ، مفسر قرآن، فقیه و الیهدان مشهور ایرانی، قبل از دیگر دانشوران مسلمان به مفهوم ایرانی «فره» اشاره می کند. طبری در تاریخ الرسل و الملوک با واژه های «بهاء»، «تائید»، «عون»، «عز»، «جبار» و «سطوت» به مفهوم «فره» شاهی شاهان ایران باستان اشاره می کند و در نتیجه آنان مقدس و «فره مند» بوده اند. این فره که تائید و راهنمایی خداوند بوده است، به شاهان دانش، خرد، آگاهی، هوشیاری، تدبیر، پاکی، راستی، داد، زیبائی، توانائی، دلیری و قدرت می داده است. این شاهان به یاری فره کارهای بزرگ و گوناگونی در قلمرو اصلی شان یعنی اقلیم خنارث و ایرانشهر انجام می داده اند، آبادانی سرزمین ها، ساختن خانه ها، شهرها، ساختن نهرها و رودها، استخراج سنگ های گوناگون از کانی ها، ایجاد رفاه و آسایش، ایجاد طبقه ها و رده ها، استفاده از گیاهان و رام کردن حیوانات، جنگ با دشمن و راندن آنها و ستیز با شیاطین و جادوگران. پادشاهان ایران باستان به عنوان کارگزاران خداوند و صاحبان «فره» ایزدی از ابتدا شامل کیومرث، هوشنگ، طهمورث، جمشید، فریدون، ایرج، منوچهر، زو، کیقباد، کی کاووس، سیاوخش، کیخسرو، لهراسب، بشتاسب، اردشیر بهمن، خمانی، دارای بزرگ، دارای کوچک، اسکندر و اشک در تاریخ طبری مطرح می شوند.

کلیدواژه ها:

خداوند ، فره ، طبری ، پادشاه ، اقلیم و خونیرث