مسیحیت از نگاه رومی-یونانی: کلسوس

پیدایش مسیحیت از همان ابتدا با مخالفت های گوناگون مواجه شد. در وهله نخست، یهودیان و سپس در سده های بعد رومیان آن را تهدیدی برای موجودیت خودشان دیدند. به همین علت از سده دوم میلادی تا زمانی که مسیحیت تبدیل به دین رسمی شد، رومیان همواره به تعقیب و آزار و اذیت مسیحیان مشغول بودند. اما مخالفت با این دین جدید صرفا محدود به شکنجه نبود، بلکه برخی نویسندگان جهان باستان با نگارش آثاری به نقد و رد آموزه های مسیحیت پرداختند. به ویژه سده دوم میلادی شاهد تقابل و -در موارد بسیار کم- تعامل فرهنگ هلنیسم و مسیحیت بود. در این میان، کلسوس متفکر افلاطونی در سده دوم میلادی یکی از اندیشمندانی است که رساله ای با عنوان گفتار راستین تالیف و به رد و ابطال تعالیم اصلی مسیحیت پرداخت و نتیجه گرفت که مسیحیان افرادی بی خرد و جاهل هستند. در نوشتار حاضر سعی خواهیم کرد با بررسی نسخه یونانی اثر کلسوس و سایر متون یونانی نوع نگاه وی به مسیحیت در آن سده را نشان دهیم. افزون-براین، بررسی رساله کلسوس از نظر دین شناسی آگاهی های ارزشمندی درباره رفتارها و باورهای مسیحیان در آن دوره به دست می دهد. برای مثال، با مطالعه اثر وی می توان چنین استنتاج کرد که در سده دوم میلادی آموزه تثلیث هنوز تبدیل به عقیده رایج در بین مسیحیان نشده است؛ چرا که کلسوس اشاره زیادی به این مبحث مهم الهیاتی نمی کند. دیگر اینکه نقدهای او بر مسیحیت به وضوح نشان می دهد که در سده مزبور، شخصیت، اعمال و رفتار عیسی مسیح در میان پیروان او چنان با اندیشه های اسطوره ای خلط شده است، که به راحتی نمی توان عیسای واقعی را از عیسای اسطوره ای تمیز داد، به همین سبب یکی از دغدغه های مهم متکلمان مسیحی در این دوره دفاع از بعد ناسوتی عیسی است.

کلیدواژه ها:

"هلنیسم" ، " کلسوس" ، "اوریگنس" ، "پدران کلیسا" ، "عیسی مسیح"