ارائه چارچوب مفهومی بلوغ مدیریتی سازمان ها در گذار از هوش مصنوعی مولد به عامل های هوش مصنوعی و نیروی کار دیجیتال

گسترش هوش مصنوعی مولد و ظهور عامل های هوش مصنوعی، سازمان ها را از مرحله استفاده ابزاری از هوش مصنوعی به سمت مشارکت آن در فرایندهای کاری و همکاری ساختاریافته با نیروی انسانی سوق داده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که سازمان ها برای مدیریت این گذار به چه سطوح و قابلیت هایی از بلوغ مدیریتی نیاز دارند. هدف پژوهش، ارائه یک چارچوب مفهومی برای تبیین مسیر تحول سازمان از استفاده فردی و پراکنده از هوش مصنوعی تا شکل گیری ساختارهای انسان عامل است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی با رویکرد توسعه چارچوب مفهومی است و با تلفیق ادبیات مرتبط با آمادگی سازمانی، قابلیت هوش مصنوعی، همکاری انسان و هوش مصنوعی و حاکمیت و مدیریت ریسک هوش مصنوعی انجام شده است. بر اساس تحلیل منابع، پنج سطح بلوغ شامل «استفاده فردی و پراکنده»، «دستیار هوشمند»، «ادغام فرایندی»، «همکاری انسان عامل» و «سازمان عامل محور» پیشنهاد می شود. همچنین هفت بعد راهبرد و رهبری، سرمایه انسانی، داده و زیرساخت، فرایندها، حاکمیت و مسئولیت پذیری، مدیریت ریسک و سنجش عملکرد برای ارزیابی بلوغ در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می دهد بلوغ مدیریتی هوش مصنوعی صرفا وابسته به دسترسی به فناوری نیست، بلکه مستلزم بازطراحی فرایندها، توسعه قابلیت های انسانی، تعیین حدود اختیار عامل ها و ایجاد سازوکارهای نظارت و پاسخ گویی است.

کلیدواژه ها:

عامل های هوش مصنوعی ، بلوغ سازمانی ، مدیریت هوش مصنوعی ، همکاری انسان و هوش مصنوعی ، نیروی کار دیجیتال