تحلیل مضمون عوامل زمینه ای ترک خدمت در کارکنان با توجه به نقش رفتار شهروند سازمانی در بانک صادرات ایران

ترک خدمت کارکنان یکی از مسائل مهم سازمان های خدماتی، به ویژه بانک ها، به شمار می رود؛ زیرا می تواند پیامدهایی مانند افزایش هزینه های جذب و آموزش نیروی انسانی، کاهش کیفیت خدمات، تضعیف انسجام سازمانی و افت رضایت مشتریان را به دنبال داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل زمینه ای موثر بر ترک خدمت کارکنان با توجه به نقش رفتار شهروند سازمانی بانک صادرات ایران انجام شد.. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش را کارکنان شاغل در شعب بانک صادرات ایران تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق ۲۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد و نمونه گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل مضمون و بر اساس الگوی شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته ها نیز معیارهای اعتبارپذیری، انتقال پذیری، وابستگی و تاییدپذیری مورد توجه قرار گرفت. تحلیل داده ها نشان داد که تجربه کارکنان از محیط سازمانی و روابط کاری با توجه به نقش رفتار شهروند سازمانی، نقش مهمی در شکل گیری نگرش آنان نسبت به ماندن یا ترک خدمت دارد. یافته ها همچنین نشان دادند که عدالت ادراک شده، حمایت سازمانی و مدیریتی، اعتماد متقابل، رضایت شغلی، احساس ارزشمندی، امنیت روانی و تناسب فرد و سازمان، از عوامل زمینه ساز رفتارهای مثبت سازمانی و تقویت کننده تعلق کارکنان هستند. در مقابل، فشار کاری، فرسودگی شغلی، بی عدالتی، تعارضات تیمی، بی اعتمادی و فقدان حمایت مدیران، از موانع بروز رفتار شهروندی سازمانی و عوامل تقویت کننده نارضایتی و تمایل به ترک خدمت به شمار می روند. افزون بر این، سبک رهبری مشارکتی، گوش دادن به کارکنان، قدردانی، ارائه بازخورد مثبت و مدیریت مناسب تعارض، نقش مهمی در بهبود روابط کاری و کاهش زمینه های ترک خدمت دارد.

کلیدواژه ها:

ترک خدمت کارکنان ، رفتار شهروندی سازمانی ، عدالت سازمانی ، حمایت سازمانی ، امنیت روانی ، رهبری مشارکتی ، کارکنان بانک صادرات ایران.