تحلیل فرصت ها و چالش های مدیریت دارایی های غیرنقد جهت تامین نقدینگی در نظام بانکی: رویکردی بر مدیریت ریسک و پایداری مالی

هدف: این مقاله با هدف بررسی مکانیسم های تبدیل دارایی های غیرنقد به نقدینگی در نظام بانکی و تحلیل اثرات این فرآیند بر ترازنامه و پایداری مالی بانک ها تدوین شده است. محور اصلی پژوهش، شناسایی تضاد میان ارزش دفتری و ارزش بازار دارایی ها و بررسی فرصت ها و چالش های موجود در این مسیر است.رویکرد و متدولوژی: در این پژوهش، ابتدا دارایی های غیرنقد در سه سطح (فیزیکی، مالی بلندمدت و مطالبات جاری) طبقه بندی شده و سپس از طریق یک مدل تحلیلی-تطبیقی، اثر متغیرهای کلان اقتصادی (تورم، نرخ بهره و نوسانات ارزی) بر سرعت نقدشوندگی این دارایی ها مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، تضاد میان استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی (IFRS) و استانداردهای محلی (Local GAAP) در اندازه گیری ارزش دارایی ها و تاثیر آن بر تصمیمات مدیران نقدینگی تحلیل شده است.یافته ها: نتایج تحلیل ها نشان می دهد که تبدیل دارایی های غیرنقد به نقدینگی، در صورت عدم وجود استراتژی خروج پیش بینی شده، منجر به «ضرر تحقق یافته» و کاهش نسبت کفایت سرمایه می گردد. مدل «هزینه واقعی نقدینگی» (TCL) ارائه شده در مقاله، تایید می کند که فروش اضطراری دارایی ها در بازارهای کم عمق، منجر به فرسایش سرمایه بانک می شود. علاوه بر این، مشخص گردید که در محیط های تورمی (مانند نظام بانکی ایران)، تکیه بر دارایی های غیرنقد بدون داشتن مدل های ارزش منصفانه، منجر به ایجاد «توهم ثروت» و تشدید بحران نقدینگی در لحظات حساس می گردد.نتیجه گیری: پژوهش حاضر به این نتیجه رسید که برای بهینه سازی نقدینگی، بانک ها باید از مدل های نوین مالی نظیر «توکن سازی دارایی ها» و «اوراق بهادار سازی» استفاده کرده و ترازنامه های خود را بر اساس «سلسله مراتب نقدشوندگی» بازطراحی نمایند. در نهایت، گذار به سوی استانداردهای IFRS و شفافیت در ارزش گذاری دارایی ها، تنها راهکار کاهش ریسک تصمیمات اشتباه در مدیریت نقدینگی است.

کلیدواژه ها:

مدیریت نقدینگی ، ارزش منصفانه ، ترازنامه بانکی ، استانداردهای گزارشگری مالی ، کاهش ارزش ، دارایی های غیرنقد.