الزامات مدیریتی و اقتصادی انتقال فناوری با هدف توسعه ساخت داخل در صنایع آب و برق

توسعه ساخت داخل در صنایع زیربنایی به عنوان یکی از راهبردهای مهم کاهش وابستگی فناورانه، ارتقای توان تولید ملی و افزایش تاب آوری اقتصادی، در سال های اخیر مورد توجه ویژه قرار گرفته است. در این میان، صنایع آب و برق به دلیل ماهیت راهبردی، سرمایه بر بودن و وابستگی بخشی از تجهیزات و فناوری های مورد نیاز به منابع خارجی، بیش از سایر بخش ها نیازمند بهره گیری از ظرفیت های بومی و توسعه توانمندی های داخلی هستند. با این حال، تجربه های اجرایی نشان می دهد که تحقق ساخت داخل صرفا به توان فنی و مهندسی محدود نبوده و موفقیت آن به فراهم بودن بسترهای مدیریتی و اقتصادی مناسب برای انتقال، جذب و بومی سازی فناوری وابسته است.پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مفهومی ادبیات مدیریت فناوری، اقتصاد نوآوری و توسعه صنعتی، به بررسی الزامات مدیریتی و اقتصادی انتقال فناوری با هدف توسعه ساخت داخل در صنایع آب و برق می پردازد. در این پژوهش، انتقال فناوری فراتر از جابه جایی دانش فنی تلقی شده و ابعاد مرتبط با مدیریت دانش، یادگیری سازمانی، سرمایه گذاری، تعامل صنعت و دانشگاه و تجاری سازی فناوری نیز مورد توجه قرار گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که موفقیت در توسعه ساخت داخل مستلزم شکل گیری سازوکارهای موثر مدیریت دانش، تقویت ظرفیت جذب فناوری، توسعه همکاری های فناورانه، حمایت از نوآوری و ایجاد مشوق های اقتصادی مناسب است. همچنین نتایج بیانگر آن است که هم سویی میان سیاست های مدیریتی، ابزارهای اقتصادی و ظرفیت های فناورانه می تواند فرآیند بومی سازی فناوری و توسعه ساخت داخل را تسهیل کرده و زمینه افزایش رقابت پذیری صنایع آب و برق را فراهم آورد. در نهایت، پژوهش حاضر مجموعه ای از الزامات مدیریتی و اقتصادی را ارائه می کند که می تواند به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری مدیران، سیاست گذاران و فعالان حوزه فناوری در مسیر توسعه ساخت داخل مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

انتقال فناوری ، ساخت داخل ، مدیریت فناوری ، اقتصاد نوآوری ، صنایع آب و برق ، بومی سازی فناوری.