ارزیابی اثربخشی نظام آموزش و توسعه شایستگی کارکنان در مدیریت شهری با تاکید بر تناسب شغلی و انتقال یادگیری به محیط کارمنطقه ده شهرداری شیراز

آموزش کارکنان در سازمان های مدیریت شهری زمانی می تواند به توسعه سرمایه انسانی و بهبود عملکرد سازمانی منجر شود که محتوای آموزشی با نیازهای واقعی مشاغل، فرایندهای اجرایی و مسائل روزمره سازمان پیوند داشته باشد و آموخته های حاصل از دوره نیز به محیط کار منتقل شود. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی وضعیت دوره های آموزشی و برنامه های توانمندسازی تخصصی کارکنان منطقه ده شهرداری شیراز و شناسایی عوامل موثر بر اثربخشی و انتقال یادگیری از محیط آموزشی به محیط کار است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را ۱۲۶ نفر از کارکنان منطقه ده شهرداری شیراز تشکیل دادند که بر اساس محاسبه حجم نمونه در جامعه محدود، ۹۶ نفر به عنوان نمونه مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ای بود که بر مبنای ادبیات انتقال آموزش، رویکرد نیازمحور به توسعه شایستگی و الزامات مرتبط با مدیریت آموزش سازمانی تدوین شد. ابعاد اصلی پرسشنامه شامل نیازسنجی آموزشی، تناسب محتوای دوره با وظایف شغلی، تخصص و تجربه اجرایی مدرس، روش های تدریس و اجرای دوره، و ارزشیابی و انتقال یادگیری به محیط کار بود. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی، آزمون t تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته های نمونه تحلیلی نشان داد میانگین کلی اثربخشی ادراک شده نظام آموزش ۲.۳۳ از ۵ است که پایین تر از نقطه معیار ۳ قرار دارد. در میان ابعاد بررسی شده، ارزشیابی و انتقال یادگیری به محیط کار با میانگین ۲.۱۸ و تخصص و تجربه اجرایی مدرس با میانگین ۲.۲۷ وضعیت نامطلوب تری داشتند. همچنین بین تناسب محتوای آموزشی با وظایف شغلی و اثربخشی دوره ها رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد (r=۰.۶۹، p<۰.۰۰۱). بیشترین ضریب همبستگی مربوط به ارزشیابی و انتقال یادگیری به محیط کار بود (r=۰.۷۲، p<۰.۰۰۱). نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد مجموعه متغیرهای مورد بررسی توانایی تبیین بخش قابل توجهی از تغییرات اثربخشی آموزشی را دارند و تناسب محتوای دوره و سازوکار انتقال یادگیری از مهم ترین پیش بینی کننده های اثربخشی ادراک شده بودند. یافته ها بیانگر آن است که مسئله اصلی نظام آموزشی مورد مطالعه صرفا کمبود دوره نیست، بلکه فاصله میان محتوای آموزشی، نیازهای واقعی مشاغل شهرداری، تجربه اجرایی مدرسان و سازوکار استفاده از آموخته ها در محیط کار است. بر این اساس، حرکت از الگوی دوره محوری به سمت شایستگی محوری و مسئله محوری، مشارکت کارکنان و مدیران عملیاتی در نیازسنجی، استفاده ترکیبی از استاد دانشگاه و متخصص اجرایی، طراحی آموزش مبتنی بر مسائل واقعی شهرداری و ایجاد نظام ارزیابی پس از دوره می تواند اثربخشی برنامه های توسعه منابع انسانی را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش کارکنان ، توانمندسازی تخصصی ، نیازسنجی آموزشی ، انتقال یادگیری ، اثربخشی آموزش ، شایستگی حرفه ای ، مدیریت شهری ، شهرداری شیراز.