ارزیابی جامع طرح پیادهراه سازی هسته مرکزی اراک: گذار از پارادایم خودرو-محوری به انسان-محوری

طرح پیادهراه سازی هسته مرکزی اراک، یکی از بزرگ ترین و جسورانه ترین پروژه های عمرانی-شهرسازی این کلانشهر در دهه های اخیر محسوب می شود که با هدف گذار از پارادایم خودرو-محوری به انسان-محوری در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای اسناد و مصاحبه با خبرگان، به ارزیابی جامع ابعاد مختلف این طرح از منظر کالبدی-زیرساختی، اقتصادی-اجتماعی، زیست محیطی و مدیریتی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این طرح نه یک تصمیم سلیقهای، بلکه خروجی اجرایی دو سند بالادستی مصوب یعنی سند چشمانداز ۲۰ ساله اراک و برنامه راهبردی عملیاتی ۵ ساله دوم شهر است. اجرای طرح با برداشتن پل خیبر به عنوان یک سازه ناهماهنگ و مزاحم در منظر شهری آغاز شد و با وجود چالش هایی نظیر نارضایتی برخی کسبه، مشکلات دسترسی و نبود مسیر جایگزین کامل، رویکرد مدیریت شهری مبتنی بر «مدیریت تضاد» و «رفع تدریجی موانع» طراحی شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که این طرح در بلندمدت مزیت های قابل توجهی از جمله افزایش زمان ماندگاری عابران، کاهش تصادفات و آلودگی هوا، ارتقای تعاملات اجتماعی، رونق کسب وکارها، افزایش ارزش املاک و احیای هویت تاریخی اراک به همراه خواهد داشت، مشروط به مدیریت هوشمندانه چالش های توزیعی و اجرای کامل بسته جامع شامل پارکینگ های طبقاتی، تقویت حمل ونقل عمومی و تکمیل زیرساخت ها.

کلیدواژه ها:

پیادهراه سازی ، اراک ، انسان محوری ، توسعه پایدار شهری ، بازآفرینی شهری