نقش دیپلماسی شهری در کاهش منازعات حقوقی-ملکی میان شهروندان و شهرداری؛ رهیافتی برای ارتقای تاب آوری اجتماعی در مدیریت شهری

در نظام مدیریت شهری شهرهای میانی ایران، چالش های مربوط به تملک اراضی و منازعات ملکی، همواره یکی از گلوگاه های اصلی در پیشبرد پروژه های عمرانی و تامین درآمدهای پایدار بوده است. عمده این منازعات با رویکردی «تقابلی و قضایی محور» مدیریت می شوند که نه تنها منجر به فرسایش سرمایه اجتماعی و بدبینی شهروندان نسبت به مدیریت شهری می گردد، بلکه هزینه های زمانی و مالی سنگینی را نیز به شهرداری ها تحمیل می کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی امکان سنجی گذار از «پارادایم قضایی محور» به «پارادایم دیپلماسی شهری»، به مطالعه موردی شهر نرماشیر می پردازد. روش شناسی این تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و بررسی پرونده های جاری ملکی در شهرداری است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که به کارگیری ابزارهای دیپلماسی شهری—شامل مذاکره مستقیم، میانجی گری توسط معتمدین محلی و بهره گیری از مدل های ارزش سپاری زمین (Land Value Capture)—نه تنها منجر به کاهش نرخ دعاوی قضایی می گردد، بلکه زمینه را برای افزایش تاب آوری اجتماعی و مشارکت شهروندان در توسعه شهری فراهم می سازد. در نهایت، این مقاله یک مدل عملیاتی در قالب «مرکز میانجی گری شهری» برای شهرداری نرماشیر پیشنهاد می دهد که می تواند به عنوان الگویی برای سایر شهرهای میانی در کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی شهری ، مدیریت منازعات ملکی ، تاب آوری اجتماعی ، حکمرانی شهری ، شهرداری نرماشیر