چارچوب تحلیلی پایش مالی هوشمند در شهرداری ها: نقش داشبورد مدیریتی و جایگاه کارشناس مالی در کیفیت تصمیم سازی شهری (مطالعه موردی: منطقه دو شهرداری شیراز)

تصمیم سازی مالی در شهرداری های کلان شهرها به طور فزاینده ای به تحلیل داده های چندلایه و جریان های اطلاعاتی به هنگام وابسته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه کارشناس مالی در به کارگیری تحلیل داده های مالی و داشبوردهای مدیریتی برای ارتقای کیفیت تصمیم سازی شهری در منطقه دو شهرداری شیراز انجام شده است. رویکرد پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نوع همبستگی است و داده ها از دو منبع اصلی گردآوری شده اند: نخست، پیمایش ۴۰ نفر از کارشناسان مالی، مدیران و برنامه ریزان شهری با استفاده از پرسشنامه ای محقق ساخته که پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ در دامنه ۰.۷۹ تا ۰.۹۱ تایید شد؛ دوم، داده های مالی و عملکردی دوره ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ استخراج شده از سامانه جامع مالی و گزارش های بودجه ای منطقه. تحلیل داده ها با روش های همبستگی پیرسون، رگرسیون سلسله مراتبی و آزمون t زوجی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد. یافته ها نشان داد کیفیت تحلیل داده مالی، عملکرد داشبورد مدیریتی و شایستگی های تحلیلی کارشناس مالی به طور معنادار با کیفیت تصمیم سازی شهری رابطه مثبت دارند و در مجموع ۶۲ درصد از واریانس آن را تبیین می کنند. همچنین استقرار داشبورد مدیریتی به بهبود معنادار شاخص های کلیدی عملکرد مالی نظیر نسبت وصول بودجه (از ۷۲.۴ به ۸۶.۳ درصد)، کاهش دوره وصول مطالبات (از ۹۵.۲ به ۶۳.۴ روز) و کاهش انحراف بودجه ای (از ۱۴.۶ به ۸.۲ درصد) منجر شده است. نتایج بیانگر آن است که کارشناس مالی نه صرفا ثبت کننده رویدادها، بلکه تحلیل گر و تسهیل کننده تصمیم سازی هوشمند در نظام مالیه شهری است. برای پایداری این نقش، ایجاد حاکمیت داده مالی، آموزش تحلیلی مستمر و یکپارچه سازی داشبوردها با فرایندهای بودجه ریزی و برنامه ریزی شهری ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

تحلیل داده های مالی ، داشبورد مدیریتی ، تصمیم سازی شهری ، هوشمندسازی مالیه شهری ، کارشناس مالی شهرداری ، شیراز.