ارزیابی شایسته گزینی و حکمرانی تصمیمات سرمایه انسانی در مدیریت شهری؛ تبیین اثر شفافیت انتصابات بر عدالت ادراک شده و رضایت کارکنان شهرداری شیراز

مدیریت سرمایه انسانی در سازمان های عمومی شهری، صرفا به اداره امور کارکنان محدود نیست، بلکه یکی از سازوکارهای اصلی تحقق کارآمدی، عدالت اداری، پاسخگویی و کیفیت خدمات عمومی محسوب می شود. در این میان، نحوه انتخاب مسئولان برنامه ریزی و توسعه سرمایه انسانی در معاونت ها، سازمان ها و مناطق شهرداری می تواند بر کیفیت تصمیمات منابع انسانی، اعتماد کارکنان، ادراک عدالت سازمانی و میزان رضایت شغلی آنان اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش شایسته گزینی، شفافیت انتصابات، تخصص حرفه ای و استقلال تصمیم گیری مسئولان برنامه ریزی و توسعه سرمایه انسانی بر ادراک عدالت و رضایت کارکنان شهرداری شیراز انجام شده است. چارچوب مفهومی پژوهش بر مبنای ادبیات شایسته سالاری، مدیریت راهبردی منابع انسانی، عدالت سازمانی و حکمرانی شفاف طراحی شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها توصیفی پیمایشی است. جامعه مورد مطالعه شامل کارکنان معاونت ها، سازمان ها و مناطق یازده گانه شهرداری شیراز در نظر گرفته شد و برای طراحی تحلیلی مقاله، نمونه ای ۳۸۴ نفری در قالب نمونه گیری طبقه ای متناسب با واحد سازمانی لحاظ گردید. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای ۳۸ گویه ای در طیف پنج درجه ای لیکرت بود که ابعاد شایسته گزینی، شفافیت فرآیند انتصاب، تخصص و تجربه، عدالت رویه ای، استقلال حرفه ای، کیفیت تصمیمات سرمایه انسانی و رضایت کارکنان را اندازه گیری می کرد. در بخش تحلیل، از آمار توصیفی، آزمون t تک نمونه ای، تحلیل عاملی تاییدی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نمونه تحلیلی نشان داد ادراک کارکنان از شفافیت فرآیند انتخاب مسئولان سرمایه انسانی در سطح پایین تر از مقدار مطلوب قرار دارد، در حالی که اهمیت تخصص و تجربه حرفه ای، شایسته گزینی و استقلال حرفه ای از دیدگاه کارکنان بالا ارزیابی شد. همچنین بین شایسته گزینی و عدالت رویه ای رابطه مثبت و معنادار و بین ادراک نفوذ سیاسی/غیرحرفه ای در انتصابات و رضایت کارکنان رابطه منفی و معنادار مشاهده شد. مدل ساختاری نشان داد شفافیت و شایسته گزینی، هم به صورت مستقیم و هم از طریق تقویت عدالت رویه ای، با رضایت کارکنان ارتباط دارند. یافته ها نشان می دهد اصلاح فرآیند انتصاب مسئولان برنامه ریزی و توسعه سرمایه انسانی باید از الگوی شخص محور و غیرشفاف به سمت نظامی مبتنی بر شایستگی های قابل سنجش، معیارهای از پیش اعلام شده، ارزیابی چندبعدی، ثبت سوابق عملکرد و پاسخگویی پس از انتصاب حرکت کند. بر این اساس، طراحی نظام ارزیابی و انتصاب مسئولان سرمایه انسانی در سطح شهرداری شیراز می تواند به عنوان یکی از مداخلات اصلاحی در حوزه حکمرانی سرمایه انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شایسته گزینی ، سرمایه انسانی ، شفافیت انتصابات ، عدالت سازمانی ، رضایت کارکنان ، مدیریت شهری ، شهرداری شیراز.