نقش هوش مصنوعی زاینده در تحول فرایندهای طراحی گرافیک کمک آموزشی و چالش های تربیتی آن

تحولات اخیر در حوزه هوش مصنوعی زاینده موجب دگرگونی بنیادین در شیوه های تولید رسانه های دیداری و مواد کمک آموزشی شده است. هدف این پژوهش، واکاوی نظری و تحلیلی نقش مدلهای هوش مصنوعی زاینده در بازتعریف فرایندهای طراحی گرافیک کمک آموزشی و شناسایی پیامدها و چالش های تربیتی برآمده از آن در نظام تعلیم و تربیت است. این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و تکیه بر تحلیل اسنادی به بررسی متون علمی و نظریه های یادگیری چندرسانه ای، بار شناختی و تربیت رسانه ای پرداخته است. یافته های تحلیل نظری نشان می دهد که ابزارهای زاینده با تسریع زمان ایده پردازی، امکان پذیر ساختن شخصی سازی محتوای دیداری، تسهیل مصورسازی مفاهیم انتزاعی و کاهش هزینه های تولید فنی، افق های نوینی در غنی سازی بسته های یادگیری ایجاد کرده اند. با این حال، کاربست ناآگاهانه این ابزارها با تهدیدهایی جدی همراه است که مهم ترین آنها بازتولید کلیشه های فرهنگی و سوگیری های الگوریتمی در نمادسازی های بصری، تضعیف تفکر واگرا و تنبلی ادراکی در فراگیران، نقض اصول حق مولف، کاهش عمق شناختی ناشی از فزونی توهمات بصری الگوریتم و نابرابری در دسترسی عادلانه به زیرساختهای پیشرفته است. این پژوهش بر لزوم تدوین منشورهای اخلاقی بومی، ارتقای سواد هوش مصنوعی در معلمان و طراحان آموزشی و بازآرایی برنامه درسی با رویکرد عاملیت انسانی تاکید دارد.