اهمیت سند تحول بنیادین در سازوکارهای آموزشی

تحول در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی یکی از بنیادین ترین ضرورت های تکوین سرمایه انسانی و ارتقای سرمایه فرهنگی در جامعه معاصر به شمار می رود. سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به مثابه قانون اساسی تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران، چارچوبی راهبردی برای بازمهندسی اهداف، رویکردها و رویه های آموزشی تدوین کرده است. هدف بنیادین پژوهش حاضر واکاوی اهمیت سند تحول بنیادین در سازوکارهای آموزشی و تبیین تغییرات بنیادین در شیوه های یاددهی یادگیری، سنجش، مدیریت مدرسه و محتوای برنامه درسی است. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی تحلیلی بر پایه تحلیل اسنادی و بررسی متون تخصصی، بدون اتکا به جامعه آماری میدانی است. داده های مورد نیاز از بازخوانی تحلیلی متن سند تحول بنیادین، مبانی نظری تحول بنیادین و پژوهش های علمی مرتبط گردآوری و تحلیل شدند. یافته های تحلیل نشان می دهد که کاربست دلالت های سند تحول بنیادین موجب گذار از آموزش حافظه محور، تک ساحتی و انتزاعی به سوی یادگیری فعال، پژوهش محور، موقعیت محور و تمام ساحتی می گردد. سازوکارهای آموزشی با تکیه بر این سند از انفعال دانش آموز به سوی فاعلیت اخلاقی و عقلانی او سوق می یابند و مدرسه به عنوان کانون حیات طیبه و محیط یادگیری پویا بازتعریف می شود. بر اساس نتایج به دست آمده، استقرار کامل این سازوکارها نیازمند توانمندسازی حرفه ای معلمان، تمرکززدایی در تصمیم گیری های برنامه درسی، تلفیق فناوری های نوین با محتوای تربیتی و تقویت سامانه های سنجش فرآیندی است.