مدیریت ریسک جرم

رویکردهای سنتی عدالت کیفری به دلیل ماهیت واکنشی و تمرکز بر مجازات پس از وقوع جرم، در برابر رشد جرایم پیچیده و فرصت محور ناکارآمد بوده اند که این امر ضرورت گذار به پارادایم «مدیریت ریسک جرم» را آشکار ساخته است. این مقاله با هدف تدوین چارچوبی نظری-کاربردی و با رویکرد تحلیلی-انتقادی و مرور نظام مند ادبیات بین المللی در حوزه جرم شناسی محیطی، مدیریت ریسک و حکمرانی امنیت، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه میتوان با بهره گیری از ابزارهای تحلیل ریسک از نظام واکنش محور به سمت نظام پیشگیرانه مبتنی بر شواهد حرکت کرد. یافته ها نشان میدهد که هسته مرکزی مدیریت ریسک جرم بر چهار اصل جرم به عنوان پدیده های فرصت محور، تمرکز بر شرایط و مکان های پر ریسک به جای مجرم، اولویت بندی ریسک ها بر اساس احتمال وقوع و شدت پیامد، و طراحی مداخلات هدفمند پیشگیرانه (مانند CPTED و پلیس مسئله محور) استوار است. با این حال، چالش های اصلی شامل تعارض با حقوق شهروندی، دشواری اندازه گیری ریسک پنهان، مسئله جابه جایی جرم و موازنه هزینه-فایده است. نتیجه آنکه مدیریت ریسک جرم یک حوزه بین رشته ای پیچیده است که گذار موفق به آن مستلزم ادغام جرم شناسی، علوم داده و برنامه ریزی شهری بوده و علیرغم چالش های موجود، به کارگیری چارچوب های مدیریت ریسک میتواند کارآمدی نظام کنترل جرم را به طور معناداری افزایش دهد، مشروط به رعایت موازین عدالت و شفافیت.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک جرم ، پیشگیری وضعی ، جرم شناسی محیطی ، حکمرانی امنیت ، پلیس