تحلیل شبکه ای ارز دیجیتال بانک مرکزی: پیامدهای حقوقی و تنظیم گرانه در نظم مالی بین المللی نوظهور

این مقاله با بهره گیری از نظریه شبکه، به واکاوی ابعاد حقوقی و تنظیم گرانه شکل گیری و گسترش ارز دیجیتال بانک مرکزی در سطح بین المللی می پردازد. با توجه به افزایش چشمگیر توجه دولت ها به طراحی و عرضه این ارزها، به ویژه در پاسخ به تحولات فناوری، فشارهای رقابتی و ضرورت های حکمرانی مالی نوین، مقاله تلاش می کند نشان دهد چگونه این ارز می تواند به تدریج یک «شبکه پولی جهانی» را شکل دهد. در این چارچوب، بانک های مرکزی به عنوان گره های شبکه در نظر گرفته می شوند که از طریق پیوندهایی چون توافق های دوجانبه، سازوکارهای تسویه فرامرزی، و همکاری های تنظیم گرانه به یکدیگر متصل اند. ساختار این شبکه می تواند از نوع متمرکز، غیرمتمرکز یا خوشه ای باشد؛ اما بر اساس شواهد موجود، محتمل ترین سناریو، شکل گیری شبکه ای غیرمتمرکز با خوشه های منطقه ای یا نهادی است. چنین ساختاری واجد پیامدهایی حقوقی است که بر نحوه تعامل پذیری، تبادل داده، تدوین استانداردهای مشترک و ترتیبات نهادی اثر می گذارد. مقاله میان دو برداشت مفهومی از شبکه تمایز قائل می شود: «شبکه به مثابه کنشگر» و «شبکه به مثابه ساختار». استدلال می شود که شبکه جهانی ارز دیجیتال بانک مرکزی، برخلاف نظام هایی چون برتون وودز، فاقد یک هسته مرکزی و اراده جمعی است و بیشتر در قالب یک ساختار غیرمتمرکز از تعاملات میان دولتی عمل خواهد کرد. با این حال، در درون خوشه ها، امکان ظهور کنشگری جمعی وجود دارد

کلیدواژه ها:

ارز دیجیتال بانک مرکزی ، نظام مالی بین المللی ، شبکه ، حکمرانی فراملی ، تنظیم گری.