خلا جرم انگاری تخریب محیط زیست در مخاصمات غیربین المللی (داخلی) در اساسنامه رم و نقش قواعد عرفی صلیب سرخ در جبران آن

پژوهش حاضر به بررسی یکی از مهم ترین خلاهای حقوق کیفری بین المللی در حوزه حمایت از محیط زیست می پردازد؛ یعنی فقدان جرم انگاری صریح تخریب محیط زیست در مخاصمات مسلحانه غیربین المللی (داخلی) در اساسنامه رم. در حالی که نظام حقوقی موجود تا حد زیادی بر مخاصمات بین المللی متمرکز است، واقعیت های جنگ های معاصر نشان می دهد که بخش عمده درگیری ها ماهیتی داخلی دارند و همین امر، امکان بروز آسیب های گسترده و گاه جبران ناپذیر به محیط زیست را افزایش می دهد. مقاله با تکیه بر تحلیل قواعد حقوق بشردوستانه و با تمرکز بر قواعد عرفی مورد تاکید کمیته بین المللی صلیب سرخ، نشان می دهد که گرچه حمایت مستقیم و صریح از محیط زیست در مخاصمات داخلی در اسناد کیفری بین المللی محدود است، اما می توان از طریق قواعد عرفی و برخی مقررات غیرمستقیم، بخشی از این خلا را جبران کرد. همچنین مقاله با اشاره به مواد ۱۴ و ۱۵ پروتکل الحاقی دوم، توضیح می دهد که ممنوعیت حمله به منابع حیاتی غیرنظامیان و تاسیسات خطرناک، به طور ضمنی در خدمت حفاظت از محیط زیست نیز قرار می گیرد. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که تکیه بر حقوق عرفی و توسعه تفسیر حمایتی از قواعد موجود، برای پر کردن این خلا و جلوگیری از تبدیل محیط زیست به «خاموش ترین قربانی جنگ» ضرورتی اجتناب ناپذیر است.