مبانی قرآنی و روایی «شایسته سالاری» در حقوق اداری و چالش های نوین اجرای آن در انتصابات دولتی

شایسته سالاری به عنوان یکی از اصول بنیادین حکمرانی مطلوب، نقشی تعیین کننده در کارآمدی نظام اداری، تحقق عدالت سازمانی و افزایش اعتماد عمومی ایفا می کند. با این حال، در بسیاری از نظام های اداری معاصر، فرآیند انتصابات دولتی با چالش هایی همچون سیاسی سازی مدیریت، خویشاوندسالاری، ابهام در معیارهای شایستگی و ضعف سازوکارهای نظارتی مواجه است. در این میان، بازخوانی مبانی دینی می تواند به تقویت پشتوانه های هنجاری و حقوقی شایسته سالاری کمک کند. هدف این پژوهش، تبیین مبانی قرآنی و روایی شایسته سالاری در حقوق اداری و تحلیل چالش های نوین اجرای آن در انتصابات دولتی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای به بررسی آموزه های قرآنی و روایی مرتبط با معیارهای تصدی مناصب عمومی پرداخته و سپس نسبت این مبانی با اصول حقوق اداری معاصر را تحلیل می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در منابع اسلامی، واگذاری مسئولیت های عمومی بر پایه معیارهایی همچون امانت، علم و توانایی، عدالت، تقوا و اهلیت حرفه ای مورد تاکید قرار گرفته است و این معیارها می توانند به عنوان مبنایی هنجاری برای سامان دهی نظام انتصابات اداری مورد استفاده قرار گیرند. همچنین بررسی ها حاکی از آن است که چالش هایی نظیر سیاسی سازی انتصابات، نفوذ شبکه های غیررسمی، ضعف شفافیت و نبود شاخص های عینی ارزیابی شایستگی از مهم ترین موانع تحقق شایسته سالاری در ساختارهای اداری معاصر به شمار می آیند. بر این اساس، پژوهش نتیجه می گیرد که تلفیق مبانی قرآنی و روایی با اصول حقوق اداری و طراحی سازوکارهای نهادی شفاف برای ارزیابی و انتخاب مدیران می تواند به تقویت شایسته سالاری در نظام انتصابات دولتی کمک کند و زمینه ارتقای کارآمدی و سلامت اداری را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شایسته سالاری ، حقوق اداری ، انتصابات دولتی ، مبانی قرآنی ، روایات اسلامی